
ll ve 
gronden. De rijst is van geene zeer goede hoedanigheid; gekookt is zij hard 
en buitengewoon droog. Dat er op Boeroe uitmuntende gelegenheden bestaan 
tot het aanleggen vau-sawah’s, vooral op de vlakte, welke zich om de Kajeli- 
baai uitstrekt, heeft de heer Willer reeds voldoende aangetoond. In 1848 en 
1849 werd de matte rijstkultuur dan ook door het Gouvernement met voor 
schotten aangemoedigd. In 1853 en 1854 en 1864 en 1865 werden weder 
pogingen aangewend om aan die kultuur eenige uitbreiding te geven. De 
resultaten van die bij herhaling aangewende pogingen waren zeer onbevredigend 
(Zie tijdschrift v. h. Bat. Gen., Dl. VIII, blz. 48 en 49). De ongewoonte. van 
de bevolking om in natte rijstvelden te werken, de buitengewone ligchamelijke 
inspanning, die zij bij gemis aan ploegvee, bij de bearbeiding der sawah’s ten 
koste moest leggen, veroorzaakten vele ziekten, waardoor eene krachtige voort- 
zetting van die kultuur werd belemmerd, Doch voornamelijk leden de pogingen» 
om de natte rijstkultuur op Boervoe in te voeren, schipbreuk op de indolentie 
van de Mohammedaansche bevolking te Kajeli en van hare hoofden. 
40. Ad pag. 36. Aardappel heet in het Alfoersch manga-breke. Het ver- 
haal luidt, dat de eerste aardappelen, welke op Boeroe gepoot werden, af komstig 
waren van een brik, die op de Zuidkust strandde. Van daar de benaming 
manga-breke, dat letterlijk vertaald wil zeggen: „eten van de brik”, De aard 
appelen van Boeroe zijn klein van stuk, doch overigens niet onsmakelijk. 
4l. Ad pag. 38. Zie 0. a. hierover Ludeking, Schets van de Residentie 
Amboina (Bijdragen van het Kon. Inst., 1868, blz. 87) en ook Mededeelingen 
v. w. h. Ned. Zend. Gen., Dl. XI, bla. 360 en volgende. 
42. Ad pag. 38. In een Europeesch weeftoestel vinden wij voor het be— 
vestigen van den ketting: de garenboom, de doekboom of omlooper, de borst 
boom en de strijkboom (Vergelijk Grothe; Mechanische Technologie, Gorinchem, 
1866, pag. 303). Wij zouden de saete het best met den borstboom kunnen 
vergelijken en de boeroen, hoewel minder juist, met den garenboom. Wij 
zeggen: minder juist, dewijl de kettingdraden nief om de boeroen gewonden 
zijn, zooals zulks in een Huropeesch weeftoestel om den garenbvom plaats 
heeft, maar er slechts omheenloopen, welke inrigting mogelijk gemaakt wordt, 
doordat de uiteinden van de kettingdraden met elkaar verbonden zijn. Door 
deze inrigting zijn ook strijkboom en doekboom in het Alfoersche weeftoestel 
overbodig en ontbreken ook daaraan. 
48, Ad pag. 40. Hoewel eentoonig, is de inafoeka niet van alle melodie 
ontbloot, vooral de inafoeka-leon. Ik heb dikwijls met genoegen naar die zangen 
geluisterd. Er is iets onbeschrijfelijks gelegen in die langgerekte, sombere en 
klagende toonen, zooals zij daar, bij de nachtelijke stilte, door het bosch weêr- 
