de mannen niet werd waargenomen. Het is hier gewoonte, dat de mannen het 
haar lang laten. groeijen en het dan aan hun vrouwen geven, om het haar 
ontbrekende daarmede aan te vullen. 
De kleeding der Battakkers is zeer eenvoudig en bestaat uit losse stukken 
eigen geweven katoen, kain genaamd. De mannen dragen zulk een kain om de 
heupen geslagen. Eigenlijk gezegde sarongs, dat zijn zulke kains tot rokken 
toegenaaid, worden weinig gedragen en dan in navolging der Maleijers; broeken 
slechts bij zeldzame uitzondering. Het bovenlijf wordt bedekt met een kain of 
badjoe, het hoofd met een hoofddoek. Bij gebrek van een hoofddoek wordt ook 
een bos stroo, een touw om het hoofd gebonden, of een versch geplukte tak 
met groene bladeren. Hens zagen wij een Battakker, die een badjoe droeg, ge- 
maakt van het vel van een siaman. Behalve deze als noodzakelijk beschouwd 
wordende kleedingstukken, moeten nog: genoemd worden de gëdang tangkei, 
een sjaal, breed ongeveer 0.5 el, lang ongeveer 1.75 el, met fraujes, die 
meer tot sieraad wordt gedragen. De vrouwen dragen ook een kain om de 
heupen en een tot bedekking van het bovenlijf. Badjoes worden door haar ook 
gebruikt, doch zeldzaam en in navolging der Maleijers. De gedang tongkei 
dient haar tot hoofdbedekking en wordt op verschillende wijzen gedragen, b. v. 
in den vorm van een suikerbrood of een lang peperhuis, dat naar achteren wijst 
of vierkant opgevouwen, terwijl de franjes langs het achterhoofd neervallen. 
Soms weten zij er zich zeer bevallig mede te kleeden. Meestal echter dragen zij 
het hoofd onbedekt. Fei 
Eigenaardig zijn de oorversierselen, — niet zoo zeer de tjêmbêrak, groote 
glad zilveren ringen door het onderste gedeelte van het óor gestoken, die door 
jonge meisjes worden gedragen en ook wel op lateren leeftijd behouden sen 
maar bepaaldelijk de padong-padong. Deze zijn gevormd van lang glad zil— 
verdraad, dat door het bovenste gedeelte van het oor gaat tot op het midden 
van den draad; daar wordt het zamengevouwen en vervolgens loopen de draden 
evenwijdig naast elkander, totdat zij b.v. een weinig boven het hoofd uitsteken 
en dan plat tegen het hoofd elk naar zijne zijde om buigen en in vijf of zes 
bogten naar binnen uitloopen. De padongpadong is een vereischte voor eene 
vrouw; nimmer wordt hij afgelegd, althans wanneer de nood niet dwingt er 
zich van te ontdoen en eerst na den dood wordt hij afgenomen, Deze dragt 
wordt uitsluitend gevonden in Karaw-Karaw en de daartoe behoorende doesoens, 
Wij waren in de gelegenheid een ràtei-râtei te zien, de gewone versiering 
der Battakkers, namelijk der mannen, in Poerba, de bovenlanden van Dênei 
en Bédagei. Het was een band, bestaande uit twaalf rijen kettinkjes van 
kleine glad zilveren schakels, op gelijke afstanden afgescheiden en verbonden 
‚ door plaatjes, het middelste van zilver, de beide uitersten van soeasa. Aan de 
uiteinden sloten de kettinkjes wederom in zilveren plaatjes, het eene verbonden 
met een zilveren ring, het andere met een zwijns-snijstand, aan de binnenzijde 
