Ee 
De huizen zijn hoog uit den grond gebouwd en rusten hetzij op steenen 
en vervolgens over elkander gelegde balken, in welk geval de benedenruimte 
dient tot taslling van het rundvee, hetzij op stijlen, die met den tijd naar de 
behoefte met- stutten worden vermeerderd. De wanden staan naar buiten uit 
en daarover verheft zich het zwart gerookte dak. Door de geheele lengte 
loopt in het midden een gezonken balk, aan beide zijden mèt eene ruimte van - 
een paar duim vrij liggende, die dient tot gangen verder om daarlangs het ge— 
bruikte water uit te gieten en zooveel mogelijk alles te verwijderen, wat niet 
meer van nut is, Aan beide uiteinden, in de grootere huizen althans, zijn 
dubbele deuren over hooge drempels, te hoog om het stof uit te vegen. Er 
schijnt ook niet geveegd te worden. Aan de beide zijden is de ruimte gelijkelijk 
verdeeld onder de gezinnen der bewoners, waarvan de kleinere huizen op zijn 
minst vier, de grootere tot twaalf en meer bevatten. Elk gezin heeft een slaap— 
plaats en. daarnaast een haard, waar tegenover een smal venster. Boven den 
haard hangt een groot rek tot berging van het keukengereedschap. Het ge— 
beurt ook wel, dat twee gezinnen slechts één gezamenlijken haard hebben. Des 
nachts worden de afdeelingen gescheiden door matjes, die des daags opgerold 
zijn. Met den nacht worden de deuren en vensters gesloten, omdat de geest 
van den wind dan boosaardig is en ook voor de veiligheid. Alsdan verspreidt 
zieh de rook door het huis en zoekt een uitweg tusschen wand en dak en door: 
openingen boven in den voor— en achtergevel, die hij echter, zelfs bij dag, 
slechts gedeeltelijk vindt, terwijl .des nachts de verstikkende uitdamping der 
ingerekende vuren zulk een woning voor een vreemdeling tot een benaauwd 
verblijf maken. 
Van buiten gezien doet een Battaksch huis zich goed voor. Het staal 
graauwe idjoedak (*), met mos begroeid, is aan de toppen versierd met afbeel— 
dingen van karbouwekoppen, als ze van ouderdom niet afgevallen zijn. De 
kop is van hout, maar de hoorns zijn echt. Op enkelen verheft zieh midden 
uit het dak nog een huisje in het klein, andjoeng-andjoeng geheeten. Dit is 
niets dan een versiering zonder nut of beteekenis en dient volstrekt niet om 
het huis van een hoofd aan te wijzen. Het eenige, wat het huis van een 
panghoeloe onderscheidt, is het snijwerk, dat met verschillende kleuren geverwd 
wordt. Aan den voorgevel, ook aan den achtergevel, is dikwijls een bamboezen 
stoep of. voorgalerij aangebragt. In de nabijheid van het huis zijn de padi 
schuren, veelal versierd met teekeningen en waarop ook figuren ontstaan door 
het idjoetouw, waarmede de planken aan elkander zijn gebonden. 
Het vee wordt geborgen onder het huis. Heeft de eigenaar een paard, dan 
heeft dit eenen houten stal op zijde van het huis. De kippehokken zijn zeer hoog 
op een paal gesteld, met loopen aan beide zijden en een nest er onder hangende 
voor het broeijen, ° 

(*) In Tenggieng bestond de bedekking wit helalang. 
