
me IS om 
Wij logeerden niet altijd in Battaksche huizen. In de doesoen, te Sibraja 
en Baroedjahei, waren bamboeloodsen gebouwd, die zeer wel voldeden, Te Na- 
gasariboe was voor aan het huis van den Sibaja een logeervertrek gebouwd, 
bepaald om den wondervorst van het eiland bij zijn bezoek te herbergen, en 
daar werden ook wij ontvangen. 
Het bouwen van een huis schijnt niet duur te zijn. Te Soekanaloe werd 
een huis gebouwd, waarvan het ligchaam lang was 11 el tegen 6.50 breed; uit— 
gezonderd het slepen van het hout, was de geheele bouw door den timmerman 
aangenomen voor $ 120. 
De taal heeft overeenkomst met het Maleisch, zooals uit de plaatsnamen 
en andere Battaksche woorden in deze beschrijving voorkomende, kan blijken. 
Javaansche woorden vonden wij in de telwoorden, die van één tot tien luiden: 
sada, doea, teloe, ampat, lima. ëném, pitoe, woloe, sembilan, sapoeloeh. De 
Battakkers hebben een eigen letterschrift, dat van onderen naar boven opklimt en 
van regts naar links gaat. Eigenlijk bestaat er geen algemeene Battaksche taal, 
maar zijn er in de Battaklanden verschillende talen. Van Poerba (dat het oosten 
beteekent) tot Tran vindt men het Karaw-karaw. In Tran wordt weder een 
andere taal gesproken. Langs de Novrdelijke kust van het meer spreekt men 
het Tebateba, langs de Zuidelijke kust het Pakpak, in de Goenoeng-goenoeng, 
de bergen Zuidwestelijk van Ténggieng, de bahasa Alas, en die talen wijken 
zoo zeer uiteen, dat de bewoners dier streken elkander onderling niet verstaan. 
De geschriften handelen over geneeskunde, tooverkunst, sterrewigchelarij, het 
voorspellen van gunstige en ongunstige dagen; niet over geschiedenis, want de 
_ Battakkers kennen hun geschiedenis niet; slechts verhalen de ouden van dagen 
van hetgeen in hun leven voorviel en hoogstens wat een vroeger geslacht heeft 
ondervonden, zooals zij het in hun jeugd gehoord hebben. Ook hebben zij 
geen jaartelling; wel hebben zij een jaar van twaalf maanden (ieder van dertig 
dagen), maar het heeft geen jaartal. Zij rekenen niet bij weken, kennen dus 
ook geen namen van de dagen der week. De maanden worden aangeduid naar 
de rangorde, als de eerste, de tweede, tot de twaalfde; maar de dagen der 
maanden hebben namen en wel de volgende: 
l Adì tia, gf 
2 Soemà, ) 
3 Garà, 
4 _Boedaha, 
Bras-pàti, 
Tjoekra Sinang brangin, 
Bëlah naik, 
Titian naik, 
Soemana Siwah, - 
10. Anggara sapoeloech, 
Oo MW AL B U 
