Re 
betaald is, hetzij uit’ hun eigen middelen of door hun bloedverwanten of wel 
door hun panghoeloe. Geschiedt dit niet en is er iemand onder de overwin- 
naars, die voor een gevangene instaat en aanneemt om, als hij ontvlugt, den 
losprijs te betalen, dan wordt hij uit het blok gelaten en is slaaf; hij moet voor 
zijn heer werken en kan ook verkocht worden. Is hij gehuwd, dan wordt 
zijn huwelijk door zijn slavernij verbroken, tenzij de vrouw of, als het eene 
slavin is, haar man hem of haar in de slavernij volgt. 
Slaven kunnen ook onderling huwen, mits met toestemming van hun mees 
ter. Dienen zij bij verschillende meesters, dan moet één van hen beiden door 
één der meesters gekocht worden. De prijs van een slaaf of eene slavin is niet 
door de hadat bepaald en wordt ook bij vrijkooping door den meester gesteld. De 
slavernij gaat op de kinderen over. 
E Iedereen is geregtigd om slaven te bezitten, zooveel hij wil, maar de slaven 
zijn altijd het eigendom van bijzondere personen, nooit van de kampobsg of 
andere gemeenschap. 
De arbeid, die van de slaven mag Ben worden, is onbepaald, maar 
moet in overeenstemming zijn met hun geslacht en evenredig aan hunne krachten. 
De meester moet daarentegen voorzien in hun voeding, kleeding en woning. 
De meester heeft geen regt van leven en dood over hen; integendeel, de slaven 
worden door den regter gestraft met dezelfde straffen als de vrijen. De 
meester mag hen disciplinair straffen met slagen, totdat zij opzwelling en bloeding 
veroorzaken. Althans, indien dit laatste van geringe beteekenis is, wordt er 
zoo naauw miet op gezien. Voor de misdrijven zijner slaven is de meester aan- 
sprakelijk. Hij heeft het regt van bijslaap op zijne slavin, mits deze ongehuwd 
zij. Baart zij haar meester een kind, dan verkrijgen daardoor moeder en kind 
hunne vrijheid en de slavin wordt bijzit. Wanneer een slaaf wegloopt, heeft 
de meester het regt hem te slaan „tot zijn hart voldaan is”, maar a mag hem 
geen beenen breken noch blind slaan. 
Er zijn geen voorwaardelijk vrijgegevenen; wel kan een slaaf met toestem— 
ming van zijn meester op eigen hand geld verdienen en zich vrijkoopen. Is dit 
geschied, dan verzamelt de panghoeloe de kampoeng en verklaart openlijk, dat 
hij zich vrijgekocht heeft. Hij kan daarop naar zijne bloedverwanten terug 
keeren, maar blijft hij, dan wordt in zijne marga een familie en erfgeregtigden 
(waris) voor hem gezocht. Slavinnen kunnen ook vrijgekocht en tot vrouw 
genomen worden. Wil de meester een slaaf vrijgeven, dan verzamelt hij de 
geheele kampoeng, geeft aan ieder der aanwezigen een stukje gambier, ten tee— _ 
ken, dat hij ze tot getuigen stelt, en spreekt de volgende vrijverklaring uit: „deze 
is een vrije en mij als een kind”, Van dat oogenblik is de vrijverklaarde aan de 
andere kampoengbewoners gelijk. Was het een panghoeloe, die hem vrijsprak, 
dan wordt hij als een kind van den panghoeloe,. De aanneming als kind is 
8 
