vermeld. De vischvangstis van geringe beteekenis, daar de rivieren, ook het 
meer, arm aan visch zijn, Er wordt gevischt met den hengel, een klein soort 
van schepnet, doeroeng, een grooter soort, sogjoek, de totebel, salangat, een staand 
net, in de rivier gespannen, doelak. geheeten en de boeboe of fuik, van bamboe 
vervaardigd. | 
De landbouw is niet alleen het hoofd-, maar ook het algemeene bedrijf: 
Ambachten worden slechts als bijzaak uitgeoefend, Toch zijn de Battakkers in 
enkele vakken van handenarbeid niet onervaren, gelijk onder anderen vele goede 
huizen, die in de kampoengs gevonden worden, kunnen getuigen. De timmer 
lieden gebruiken weinig gereedschappen; zij verrigten hun werk met kapmes; 
‚dissel, bijtel, boor (voor houten pennen, daar spijkers niet in gebruik zijn) en 
een klein mesje, raut genaamd; zagen en scharen kennen zij niet. De prijs, waar 
voor het bouwen van een huis was aangenomen, werd vroeger vermeld, De 
goud en zilversmeden schenen geen meesters in hun kunst te zijn. Het goud 
bekomen zij van Bahoeroe boven Langkat, waar goud wordt gevonden, en van 
Dèli, waar het door den handel wordt aangebragt. Voor zilverwerk versmelten 
zij dollars. De iĳzer-, tevens wapensmeden, bekomen het ijzer uit Deli en ver 
vaardigen strijd en pronkwapens, gereedschappen voor den landbouw en de 
ambachten, paardebitten, enz. Ook in het snijden van de grepen der wapenen 
uit hout en ivoor zijn de Battakkers niet onervaren. Onder anderen zagen wij 
te Nagasariboe een pisaw van den radja met eenvoudige zilveren schede en een 
zeer breeden goed bewerkten ivoren greep. Pottebakkers zijn te Boeloedjahei. 
Het afvijlen der tanden geschiedt door bijzonder daarin geoefende kun— 
stenaars. Zij gebruiken daartoe een bijtel, een vijl en de raut. Daar de Bat- 
takkers grootendeels zelf in hunne kleeding voorzien, verdient de vervaardiging 
er van eene bijzondere vermelding. De katoen wordt uit de aan de Maleische 
landen onderworpen doesoen getrokken. Zij wordt gespannen over een klein 
wiel of uit de hand. Den radja van Tènggieng zagen wij zeer dikwijls al wan 
delende uit de hand katoen spinnen. Het weven is het bedrijf der vrouwen — 
mannen weven niet — en behoort tot haar huiselijke en dagelijksche bezigheden. — 
Immer zagen wij in een kampoeng bij verscheidene huizen een weefgetouw en 
vrouwen, die daaraan zaten te werken. In tien dagen, zeide men , kon een kain 
gereed zijn, dat alsdan de waarde heeft van een dollar. Het verwen geschiedt 
met indigo. De groene bladeren worden met bijtende kalk en de fijn gewreven 
vrucht van de loenang twee dagen in een pot met water gelaten, terwijl in 
een andere pot steeds asch en water in voorraad worden gehouden. Wanneer 
afgietsels uit de beide potten genomen en door elkander gemengd zijn, is de 
kuip bereid en geschikt om het garen te ontvangen, dat daarin met de handen 
gekneed en vervolgens uitgewrongen en gedroogd wordt. De teekeningen wor— 
den verkregen door garen van lichter of donkerder kleur, en om de verschil— 
lende schakeringen te bekomen wordt de bewerking van het verwen en droogen 
