moet minstens voor een man $ 6 voor eene vrouw $ 10 bedragen. Als het een 
groote schuld is, volgen vrouw en kinderen in het pandelingschap. ‘Het pan- 
delingschap vermindert de schuld niet, maar, zoo lang het duurt, wordt geen 
interest geheven. De pandelingen zijn verpligt voor hunnen meester te werken. 
Deze moet in hun voeding en kleeding voorzien; namelijk in hun voeding en 
sirih om niet, de kleeding komt op hun rekening, zoomede de waarde van 
hetgeen zij breken, beschadigen of bederven. Ook door leenen kan de schuld 
van den pandeling vermeerderen. Heeft hij geleend onder borgtogt en is het 
geleende geld verloren gegaan, dan moet de borg betalen, maar heeft deze het 
regt tegen betaling der oorspronkelijke schuld den paudeling over te nemen , die 
dan bij zijn nieuwen meester voor beide sommen in pandelingschap komt. 
De meester kan den pandeling toestaan om eigen arbeid te verrigten ten 
einde uit de opbrengst zijn schuld af te betalen of te verminderen en ook een 
overeenkomst met hem aangaan, waarbij een bepaald werk in betaling geleverd 
wordt. Dit heeft weinig plaats; de gewone wijze, waarop een pandeling vrij 
wordt, is- dat zijn bloedverwanten zijn schuld afdoen. Door schuld aan bloed— 
verwanten kan geen pandelingschap ontstaan. Pandelingschap komt niet tot 
stand, indien de schuldenares zwanger is; het wordt opgeheven, als de meester 
den pandeling geen voedsel geeft, als het voedsel oneetbaar is, als den pande- 
ling werk wordt opgedragen, niet overeenkomstig haar of zijn geslacht, of werk, 
dat te zwaar is; in het algemeen, indien door toedoen van den meester de pan- 
deling aan zijne verpligtingen niet kan voldoen. 
De rijstbouw wordt begeleid door vier feesten. Vooreerst, wanneer men 
er aan denkt om met den veldarbeid een aanvang te maken, gaan mannen en 
vrouwen naar hunne ladangs, ieder een gantang rijst medenemende. Aldaar ge— 
komen, maken zij met hun dorpsgenoten of bewoners van een naburige kam- 
pong, al naar het uitvalt, meestal met de bezitters van de ladangs, die het 
digst bij de hunne gelegen zijn, eene overeenkomst tot gezamenlijken arbeid, 
namelijk van het omkeeren der plaggen. Is dit ten einde gebragt, dan gaat 
men gezamenlijk naar een der betrokken kampoengs, waar vervolgens de me- 
degebragte rijst tot meel gestampt en, met water en zout vermengd, gegeten 
wordt. De groote pret is, dat de jongelingen en de meisjes elkander onder veel 
gestoei het aangezigt met meel blanketten. Getrouwde vrouwen en mannen zijn 
van den lésoeng uitgesloten. Nadat ook dit afgeloopen is, gaan de jongelingen 
en meisjes op afzonderlijke plaatsen baden en terugkeerende hebben de meisjes 
zich versierd met bloemen en groen en het aangezigt met koenjit geel gemaakt. 
Het feest is daarmede ten einde; het duurt één dag. 
Het tweede en voornaamste feest heet Arowan. Het heeft plaats na afloop 
van het omkeeren der plaggen. Alsdan houdt de gemeenschappelijke arbeid 
op en er wordt feest gevierd. Het duurt twee dagen, K 
