jee es 
als die uit andere marga’s. Zij worden niet verbrand en varen niet af. De 
lijken der panghoeloe’s ‘worden “in deze marga ook in een kist bewaard en 
bij gelegenheid van het Kloeslodh, op den heuvel Kalaban, nabij Sibraja, 
verbrand. 
Eindelijk „op het feest van Pakoealoeh, wordt de asch der dooden in sche- 
pen gedaan om af te varen naar de verblijfplaats der geesten. Zulk een schip 
bestaat uit een plank of balk, zeven esta of nagenoeg drie el lang, van onderen 
wigvormig, uit het midden naar de uiteinden zich verheffende en scherp toe 
loopende. De voorsteven draagt het beeld van een leeuw. Op de bovenzijde zijn 
de dooden afgebeeld, en nu wordt elks asch bij zijn beeltenis geplaatst en daar 
naast aan een mast zijn wapenen en kleederen, zijn goud en zilver en wat hij 
meer gedurende zijn leven in gebruik had, opgehangen; zoo toegerust wordt het 
schip in optogt rondgevoerd en eindelijk met stutten op een bamboevlot be- 
vestigd, De masten en wat zij dragen worden teruggenomen, ieders urn onder 
zijn beeldtenis op het vlot gezet, en, voorzien” van allerlei spijzen, varen de 
schepen af,‚ twintig en meer te gelijk, elke ondersoekoe op een zelfde schip 
vereenigd. Hun bestemming is Mekka, maar niet dat van den Islam, een ander 
Mekka, dat ver over de zeeën gelegen is en de namen draagt van Sansen poera 
en Sanggarapi. 4 
De oorsprong van dit feest is de openbaring van een begoe aan een goeroe, 
die de voorschriften tot het verbranden heeft gegeven en de namen van de ver— 
blijfplaatsen der geesten heeft bekend gemaakt. De tijd, waarop het feest invalt, 
springt telken jare één maand verder. Het duurt een maand en wordt gevierd 
te Sibraja, op dezelfde vlakte, waar onze verblijfplaatsen waren opgerigt: 
Daar komen dan van wijd en zijd groote menigten menschen te zamen. De 
bewoners der doesoen van Déli gaan ook vp tot het Pakoealoeh. Tot Tëbatëba 
daarentegen strekt haar invloed zich niet uit; de. marga Soeanon verbrand( haar 
lijken niet, maar volgt het algemeene gebruik om ze te begraven. 
Terwijl uit de Switoe Koeta de marga Sembiring naar Sihraja is gegaan, 
vieren de andere marga’s te huis een feest, dat als terugslag van het Pakoealoeh 
kan beschouwd worden. Het heet Arteleboeh en heeft achtereenvolgens plaats 
te Sérdang, Parampojan, Pariboean, Kaboeng en Djoemahpadang, namelijk 
daar buiten op de vlakte, en ‘duurt voor elk dier kampoengs vier dagen. Des 
morgens wordt krijgertje gespeeld en gestoeid; des namiddags om vier uur speelt 
men oorlog. De gevangenen moeten vrijgekocht worden, de mannen met 
tjimpoe, de vrouwen bovendien met een bamboe vleesch. Wat gedurende haar 
krijgsgevangenschap een vrouw aangedaan wordt, mag niet kwalijk genomen 
worden. Zoo is het alle dagen hetzelfde en, als de avond gevallen is, gaat 
ieder naar „zijne kampoeng en zijn huis terug. Het medegebragte en de buit 
wordt gegeten, maar eigenlijke maaltijden worden er niet aangerigt. 
Behalve deze feesten, wanneer de nacht helder is, en bij schoon maanlicht 
