VII 
weer zeer met Balineesch vermengd is, Deze mantra's, wier inhoud eerst 
later met behulp van een goed Kawi-woordenboek zal kunnen worden 
verklaard, dienen, gelijk ook hun naam aanduidt, om bij bezweringen 
als andersins afgelezen of wel als amulet bij zich gedragen te worden. 
Hun getal is legio, terwijl ze, al naar het doel waarvoor ze bestemd. 
zijn of de goden onder wier bescherming ze staan, verschillende namen 
dragen. Om der kuriositeit wille laten we hier eenigen dier namen 
volgen: Poedak sategal, Tjambrá Wrak, Waringin Soengsang, Hui Hoesoep, 
Poetoesan Ratoe bolot, Tjampoer tulo, Ratná-moerli, W: ssnoe-moerti, Poetvesan- 
Hanoman, Boetá Sijpe, Sang Praboe méboeh, Poetoesan Bimd Sakti, Poetvesan 
Twalèn, Bitarà Segará, Batará Brahmáà, enz. enz.; — 
HI. Patjd-paliring of. Patjá-pariring (Kawi: Palâ-wakijd) Proza-werken, die, voor 
zoover mij bekend is, zonder onderscheid in Javaansch-Kawi geschreven 
zijn, en waartoe kunnen gerekend worden: 
A. Toetoer (U) (satwà L) of Têéschriften, die voor het meerendeel van zede- 
kundigen of mystischen aard zijn, als: Mawá-roetji, Ploetoeh, Soendsri- 
troes, Svendari-boengkah, Huksard-poeroesá, Roewd-binéda, Dalem-palinggih 
Bodáâ-ketjapi, Sastrá-sangá, enz; 
B. Agamá of Wetboeken. Vergelijk de opgave bij Rofles, Friederich en de 
Hollander (Jav. Taal- en Letterkunde). Hier in Boelêlèng zijn alleen zeven 
Agarna’s bekend, n.l.: Agamd, Adigamá, Déwägamá, Poerwadigamá, Déwd- 
dandá, Sarâ Sumoestjajá (°) en Oetard-manawá ($); 
C, Moesadá of Hoewisadà en Wisadá, dat zijn Geneeskundige werken, waarin, in 
geleid en afgewisseld door de noodige mantra's — die een onmisbaar bestand 
deel daarvan vormen — hetzij gewone en, voorzoover ons bekend, deugd 
zame recepten uit de inlandsche apotheek, hetzij geheimzinnige toovermid— 
delen zijn opgenomen; 
D. Mistorische Opstellen (Friederich schrijft oe babad, welk woord echter niet 
algemeen bekend schijnt te zijn; wel heeft men bebat en blalat waarvan m'laba- 
tang, dat ook „stellen, opstellen, den draad van een verhaal opvatten” 
1 
(D) Onder toetoer, hier in navolging van anderen door leerschriften weergegeven, verstaan de 
Balineezen eigenlijk meer „de leidende gedachte, de gang, loop of wel zakelijke inhoud” van elk 
geschrift, hetzij poëzie of proza. Zoo heeft dus ieder geschrift zijn toetoer, waarom een inlander, 
gevra: gd wordende of hij dit of dat werk kent, dan ook vaak zal antwoorden: „Neen, ik heb ’t nooit 
gelezen: alleen de foefoer er van is mij bekend”, 
(2) Sarg-samoestjaje, misschien hetzelfde werk dat bij ae Hollander (blz. 248) ‘Suwasd -moe- 
schaijagama heet? 
(3) Tot deze Agamà kunnen ook gerekend worden de in elk rijk op Bali bestaande pas'wara, 
inhoudende plaatselijke verordeningen genomen uit of altans gebaseerd op de Agamâ; verder eenige 
Godgeleerde werken, elders opgegeven, en de Warigú. 
> 
o 
