ge En 
159 (Nadat) de schoone prins hier naast de (bekoorlijke) prinses had plaats 
genomen, werden de tuinwachters geroepen, die ook (terstond) kwamen. 
Zoodra zij (bij den prins) waren aangekomen, begonnen allen te weenen, 
(uitroepende): „Ach, mijn Heer! onze Vorst! waarom hebt gij ons z00 
lang alleen gelaten, door uit de stad te gaan (!.” De kroonprins sprak 
op vriendelijken toon: „Zk heb veel tegenspoed gehad (°). 
160 Komt aan, gaat spoedig het bed spreiden; wat stuk of vuil is, brengt 
dat ín orde, zoowel in de Zoemakh metèn als in de balé gedé (3)!” Mannen 
en vrouwen gingen haastig aan het werk. De kostbaarste bedden wer— 
den (op de balé’s) uitgespreid (#). Toen alles klaar was, werd het aan 
(Zijne Hoogheid) geboodschapt. De kroonprins sprak (daarop tot de 
prinses): „Als het u belieft, Mevrouw! laat ons nu gaan slapen !” (waar- 
vp) de prinses terstond haar zetel verliet. a 
161 „Gij, mijne schoone zuster (5)’ (sprak de prins verder) „(kunt) met ons 
moedertje in de hoemah metèn (komen), (terwijl) Sentoel en Hangsokà 
naar de balé gede (gaan)” Allen antwoordden op onderdanigen toon: 
„Wij zullen ons stipt naar uwen wil gedragen.” Daarop ging ieder naar 
zijne plaats. Ook de prins was reeds naar binnen gegaan, waar hij 
een nieuw bed beklom met de prinses. Arm in arm legden zij zich 
neer, beiden één hart en ééne ziel (6). 
(1) Het hier en elders gebezigde lalis (Kawi = mati) wordt door de Balineezen verklaard me. 
Jus, op zich zelf staan, van allen gescheiden leven, wat klaarblijkelijk ook door den schrijver bedoeld ist 
(2) Deze laatste regel is ons niet duidelijk. Kadoeng, „daar, aangezien, omdat”—Jav. talandjar 
(telandjoer) is bekend en een zeer gebruikelijk woord; kèndeman is misschien Kawi, en wordt als 
zoodanig door een paar Balineezen door vrampspoed” vertaald, gelijk we trouwens ook gedaan heb- 
ben. We durven echter niet voor de juistheid instaan. Is dit woord bekend? Zoo niet, heeft dan 
misschien hier oorspronkelijk gestaan: kadoeng noehoekin demen = om mijn zin door te zetten? 
(8) hoemah metèn, zoo heet het gebouwtje op elk balineesch erf, waarin de familie slaapt. Waar- 
van kan metèn zijn afgeleid? Van betèr, „beneden, laag”’ gaat moeielijk. De balé-gedé (zie noot onder 
148) is de balé, waarin de gasten gewoonlijk ontvangen worden en logeeren. Ook de plaats, waar 
de groote landsvergaderingen gehouden worden, heet oorspronkelijk zoo (balé hagoeng). 
(4) Of ziet dit misschien alleen op het bruidsbed? Pasti = gati: zeer, „uitermate, zonder fegen- 
_spraak (schoon, groot, leelijk of wat ook), enz. 
(5) Rasêdrijd is hier bedoeld. ) 
(6) Zaprand tjilá. 1s deze vorm van elders bekend? Vergelijk Jav. wdb. pruud (in zijn ver- 
schillende beteckenissen) en tjitú. Kapranahing hjild ? 
