Aje 
„ook van hem of van een ander bekomen hebben is mij niet gebleeken. Alleen 
„weet ik dat de Nuwah Cha-Estachan de Comp. voor de wettige besitter van die 
„twee dorpen en bazaar erkent en daaraan eene perwanna g'expedieert heeft, 
vwerdende voor Woentjoera f 1652, 1, 12; voor Bernagoer f 903, 8, en voor de 
„bazaar Mirzapoer f' 440, 4 jaarlijks aan de Mooren betaald, ook heb ik nergens 
„kunnen vinden, hoe en wanneer de Comp. aan het gehugtje Calcapoer, daar 
„s Comp“. zogenaamde Cassembazaarse loge, een roïjaal en superbe gebouw, dat 
„Ao. 1789 wvoltooijd is en de Comp. ruijm hondert drie en vijftig duijsend Ro- 
„pias gekost heeft, in legt, gekomen zij, dog hetselve is ook van zo weinig 
„omtrek en belang dat haast geene aanhaling meriteerd.” 
Een vrij volkrijke en bedrijvige plaats, was Chinsura der Comp'® vooral 
voordeelig door den handel in opium, salpeter, zijde en lijnwaden. Op het 
tijdstip waarvan ons verhaal spreekt stond de plaats onder de directie van Jo 
hannes Matthias Ross, aan wiens bestuur tevens de factorijen te Cossimbazar, 
Dacca en Patna waren toevertrouwd, terwijl Marzapoor en het district Baranagoor 
onmiddellijk tot de jurisdictie van Chinsura behoorden. Verscheidene dezer plaat— 
sen mogten hoogst belangrijk heeten. Te Dacca werd in 1753 voor 356,250 Db 
aan katoenen goederen geproduceerd, terwijl in 1787 die productie tot een 
waarde van 625,000 Ib was geklommen. Patna, op inscriptie's Srinagara d.i, 
heilige stad, vroeger ook Padmavati geheeten, was beroemd door de vervaardiging 
van een zeer fijne soort welriekend vaatwerk, en vooral gezocht door den 
rijkdom van zijn bodem aan salpeter. Doch hoeveel waarde deze verschillende 
factorijen voor de Holl. Compi® ook bezaten, alle middelen ontbraken om het 
blijvend bezit er van aan het groote handelsligchaam te waarborgen. Toch 
waren verdedigingsmiddelen allernoodzakelijkst, te CZisura allereerst. Het 
zwakke fort Gustavus kon daarvoor niet gelden. Naauwelijks tegen een inland— 
schen vijand bestand, was het onverdedigbaar tegen Europeesche troepen. Cu/- 
cutta de zetel van de steeds verder om zich grijpende Engelsche Comp'°, was 
slechts 24 mijlen van Cinsura verwijderd. De weg naar de Hollandsche kolonie 
liep over de residentie van den Engelschen Gouverneur-Generaal en indien 
Caleulta de poorten sloot, was Chiusura van alle gemeenschap met de buiten— 
wereld verstoken. | 
_ Doch voor die magteloosheid was een reden. De Compit werd daartoe ge 
dwongen en aan zichzelve had zij dien dwang te wijten. Toen Mir Jafir na 
den veldslag bij Plassy, in de plaats van Swrajah Dowlak tot Nabob van Bengalen 
was verheven, verdroot hem spoedig het schijngezag en zocht hij middelen ten 
einde zich van de voogdijschap der Engelschen te ontslaan. Onderhandelingen 
werden aangeknoopt tusschen het hof van Moorshedabad en de factorij te Chinsura. 
Onverwacht daagden in 1759 zeven zware schepen op, met een leger van 1500 
man, voor de helft uit Europeanen bestaande en bedreigden de monden van 
den Hoogly. Deze oorlogsflotilje was een Hollandsche, gezonden uit Batavia en 
