zn ON 
niet te denken, durfde men in Bengalen hare dienaren en haar zelf aan op eene 
wijze als men zich nooit vermeette tegen de Engelschen, 
Aan wien anders dus de schuld van de zwakheid der kolonie dan aan de 
Compi zelve? Maar wat was ook het beginsel door dit groote handelsligchaam 
in haar omgang met Mindostan’s vorsten en grooten gevolgd? Men hield het 
eenvoudig voor onmogelijk om „de vriendschap van de Inlanders in ’t generaal 
„en inzonderheid van hen, die het roer der regeringe in handen hadden, te cul 
„tiveren, zonder dezelve door schenkagien te koopen” (!). „Het beste middel van 
„menagie is”, aldus schrijft de Edele heer Raad Extraordinaris van India en 
Directeur Mwyjgens „dat men in het doen van presenten zig reguleere naar den 
„smaak van de persoonen die deselve ontvangen, vermits men alsdan somtijds 
„met een Aleintje kan volstaan, daar men bij gebrek aan de goederen daar zij 
zin in hebben, dezelve altijd met andere van meerder waarde moet suppleeren ” 
Ernstig wordt er daarom aangedrongen, „de geëischte schenkagiegoederen spoe— 
„diger over te senden en wat completer te voldoen aan de petitien van Oostersch 
„gevogelte, insonderheid van loeries met roode koppen, groene pagegaijen, bonte 
„perkietjes en rijstdiefjes omdat men die bij het hof des Konings en de Rijksgrooten 
„in hooge waarde houdt” Zoo ging men te werk om zich invloed en voordeel te 
verschaffen; wel is een hooge vlugt te wachten, waar men op zulke wieken drijft! 
Van zoodanig regeringsbeginsel kan niets anders het gevolg zijn als dat 
men te Olinsura en onderhoorigheden zich moest schikken en plooijen, den Mogo/, 
de MNabobs en tutti quanti moest vleijen en naar de oogen zien en dat op een 
wijze, waardoor den Hollandschen naam onherstelbare schade berokkend werd. 
Het gevolg er van was tevens, dat men, van Inlandsche zijde weinig achting 
hebbende voor het gegeven woord, de regten en privilegiën bij verschillende 
firmans verleend, willekeurig schond en de Comp'e noodzaakte telkens op nieuw 
haar meesters door geschenken te verbidden. Het gevolg er van was eveneens, dat 
men in de Hollandsche kolonie onder tallooze vexatiën ging gebukt. Doch 
wat verscheelde dit der Comp, zoolang de boeken der Bengaalsche Directie 
batige saldo’s bleven aanwijzen? 
De Engelschen handelden anders. De minste oppositie tegen de grootste ge- 
weldenarijen, werd kwalijk genomen aan de Hollanders terwijl de Britten hun 
eigen landregt uitoefenden en in hun territoir heerschten als souverein. „Onze 
Competiteuren”, zoo zegt wederom Taillofert, „durven de Bengaalders die het 
„verdienen, nu en dan wel eens dood te laten sweepen en in de ketting klin— 
„ken, ja hebben zelfs eens moorsche matrozen hij wege van justitie over diefstal 
„en huiĳsbraak openlijk ter dood gebragt, zonder dat er iets van gekomen is, 
„hoewel de Mooren daarover gants niet gestigt zijn en het geensinds bij man- 
„guement van attentie is, dat zij hen daarmede laten begaan, gelijk dagklaar 
(1) Taillefert, Memorie bl, 58, 
