nn Q8 
„blijkt bij zekere aanmerkelijke brief door ’s Nawabs overleden broeder Magie Almmeth 
jin den jare 1736 aan Caja Mhameth Fazil geschreven, waarbij hij zig onder— 
„anderen ten haren opsigte aldus exprimeert: „Z4’ hebben te Calcutta een swaar 
„ygebouw onder den naam van een geregtsplaats der Christenen opgeregt en 
„aldaar Lbijsondere bedienden aangesteld, werdende de klagten van een ieder, 
„yuit naam der Comp voorgedragen en volgens de wet der Christenen aldaar 
„jafgedaan, ’s weeks over geringe, om de drie maanden over middelmatige en 
„ualle zes maanden over sware zaken vergadering gehouden, alles naar eigen 
ruwetten, met uiĳtsluiting van die der ware geloovige en derselver Cagie 
pu(priester) condemneerende in die wijze, Mahometanen en Heidenen, tot dood- 
„ven lijfstraffen, ketens, hegtenisse, boetens enz. na ze dunken de misdaad te 
„uzijn, geldende te Calcutta geen andere orders nog ontslag als die uijt name van 
„yde Compie voortkomende” (1). Welk een verschil in middel van beheer! Hier 
de snerpende kat, daar kweelende rijstdiefjes; maar wie naderde het meest tot 
den juisten toon? | 
Geschiedenis aanmerkt geen landaard. Niet om den vreemdeling te prijzen 
noch om een blaam te werpen op het vaak te zeer gesmaad bestuur der Compi® is 
het hier te doen, maar om kennis van toestanden en feiten, Daarom zal het 
ook vergund zijn een blik te werpen op de inwendige huishouding te Chinsura. 
En om dien inwendigen toestand eenigsinds nader te leeren kennen, vestigen 
wij het oog op de zaken van justitie, van religie en van oorlog. De toestand 
is die van 1755, toen CZinsura nog met de Engelsche kolonie had kunnen wed 
ijveren. Den staat van zaken in dat jaar kennend, valt elke verwondering over 
het later gebeurde weg. - 
Wel wordt in het Aanhangsel de regeling der justitie medegedeeld, maar 
daarin kan geen sprake zijn van de wijze, waarop die regeling in het dagelijksch leven 
werd ten uitvoer gelegd. Tot bereiking van ons doel, hebben wij eenvoudig de zaak- 
rijke, zij het dan ook tevens woordenrijke memorie van Zuillefert op te slaan, en 
opdat het vermoeden van vooringenomenheid wegvalle, spreke de aftredende Direc. 
teur zelf. Wat getuigt hij omtrent het stuk der jurisprudentie? Het vol- 
gende: „dat er tot toe dat schier niets gebreckelijker in Bengale is behandelt, 
„als het importante werk van Ze Justitie, schoon het mogelijk op verschei- 
„dene andere comptoiren van. Zudiën, daarmede vrij erger is gegaan, is iets 
„waarvan de waarheid zo min kan worden tegengesproken als men het zig 
„tot schande hoeft te reekenen, dewijl d'oorsaken daarvan geheel onschuldig 
zijn. Het middel van redres, dat de H, Ed. Heere Generaal Baron var mhoff 
„(Glor. ged.) bij zijn Bxcellentie's Consideratiën over den staat van de Maat- 
„schappij in het vierde hoofdstuk onder anderen proponeerd, namentlijk het 
„senden van Advocaten uiĳt Nederland, om na eenigen tijd voor de Collegiën 
(1) Taillefert, Memorie bl, 420, 
