KARO-BATAKSCHE VERTELLINGEN. 
u. 
SI ADJI DOENDA KATEKOETAN 
of ’t verhaal van den Batakschen Tooverstaf, 
INLEIDING. 
Waar van alles, wat in ’t Bataksche leven eene min of meer belangrijke 
plaats inneemt (en dit geldt zoowel voorwerpen als zeden, gebruiken) een verhaal 
bestaat, dat oorspreng en (of) doel wil verklaren, is het waarlijk geen wonder dat 
men ook een verhaal aantreft omtrent den Batakschen tooverstaf. Deze toch speelt 
eene belangrijke rol bij een bepaald soort van „godsdienstige’” 1) plechtigheden. 
Die plechtigheden zijn tot drie typen terug te brengen, geliĳk er dan ook 
drie verhalen bestaan, waarop die gebruiken, naar Bataksche opvatting, zijn gegrond. 
Dat ik in de eerste plaats ’t verhaal van den tooverstaf behandel, is niet 
omdat het voor de Bataks het voornaamste is. Maar ’t is actuéel. 
Het tweede verhaal heet Sarindoe toeboeh, het derde, Radja Kéténgahén. Zoo 
spoedig doenlijk hoop ik deze te doen volgen. De algemeene opmerkingen in deze 
inleiding gelden dus voor alle drie, en ik kan later met eene verwijzing naar ’t 
hier gegevene volstaan. 
De drie typen zijn: 
a. het krachteloos maken van den boozen invloed van een toovermiddel, 
inzonderheid van het pénoeroeni. Dit heet ngoelak, en hier komt de tooverstaf bij te 
pas. Een met grooten luister en veel (zeven) goeroe's gevierd ngoelak heet nabart. 
b. Het terugroepen der (éndi (ziel). De eenvoudigste vorm is het 'ngkitjik. 
Hiertoe behooren ook het ’ngkijap en értéboes koe déléng. 
c. ’t Bestrijden van ziekten en ongunstige invloeden, hetzij door ’t over- 
brengen van de ziekte op iemand of iets anders, hetzij door ’t bevrijden, losmaken 
1) ’t Woord godsdienstig” zegt eigenlijk te veel en te weinig. In zeer veel 
opzichten laten die plechtigheden eene vergelijking toe met de „sacramenten”’ van de eene 
of andere afdeeling der christelijke kerk, natuurlijk mutatis mutandis. Die op sommige 
punten treffende overeenkomst zal beneden duidelijk blijken. Men zou dus eigenlijk van 
„sacramenteele” plechtigheden kunnen spreken. Wat bij ons uitzondering is, is bij den 
Batak regel. 
