29 
uit de macht van ongeluk aanbrengende invloeden. Vandaar (wee ondertypen, het 
pérsilihi en 't ngarkari, die weer met meer of minder luister en omslag kunnen 
gevierd worden, en dan soms afzonderlijke namen hebben. 
f Nu spreekt het wel vanzelf, dat het verhaal in zijn geheel, als eene ver- 
klaring willende geven, jonger moet zijn, dan 't gebruik. Doch aan den anderen 
kant is het evenzeer duidelijk, dat die gebruiken gegrond zijn in bepaalde opvat- 
tingen, daaruit zijn opgegroeid, hoezeer het mogelijk is, dat die opvattingen (hans 
niel meer of niet ongewijzigd bestaan. 
'tIs dus mogelijk, zoo niet waarschijnlijk, dat er van die opvattingen iets 
doorstraalt in ’t verhaal, dit dus bestanddeelen kan bevatten, die ouder zijn dan 
‘tgebruik. Verschillende gevallen zijn dus denkbaar: 1. ‘t Verhaal is geheel een 
uitvindsel van later tijd. 2. ’t Bevat, hoewel onbewust voor den Batak, nog 
elementen, die ons licht geven omtrent de idée der plechtigheid. 3. De zin der 
plechtigheid wordt nog door den Batak met bewustheid gevoeld en 't verhaal is 
dus in hoofdzaak eene juiste verklaring. 
Daar ’tmiĳj hier in de eerste plaats te doen is om ’t verhaal zelf, kan ik 
niet al deze dingen in bijzonderheden behandelen. Dit zou op zijne plaats zijn 
in eene verhandeling over de plechtigheden zelve, een haast onuitputtelijk rijk 
en zeer leerzaam onderwerp, maar ook een gebied vol moeilijkheden en tal van 
niet of nog niet voldoende opgeloste kwesties, dat als zoodanig een onderwerp 
van speciale studie is, en eischen stelt waaraan ik bij lange na niet kan voldoen. 
Alleen waar het tot recht verstand van den tekst onmisbaar is, zal ik een 
enkele toelichting van dien aard moeten geven. Laat ik overigens nog een paar 
algemeene opmerkingen mogen maken. 
le, Zal eene plechtigheid effectief zijn, dan moet noodwendig het verhaal 
daarbij verteld worden. Men noemt dit matpat (van patpat), een woord, dat eigen- 
lijk beteekent: in ’t lange en breede iets nagaan, uitpluizen, ontwikkelen, fig. 
bijv. gebruikt in de uitdrukking, bagt si ni-patpati, van een kind, dat voor zijn 
leeftijd buitengewoon in de lengte gegroeid is, dus a. h. w. witgerekt is. Patpal 
is 't best te vertalen met: omstandig en met redenen omkleed verhaal, formulier. 
2o. Naast het verhaal komt voor de tabas, het prevelformulier, de aan- 
roeping der goden en geesten, het gebed. 
30, Verder vindt plaats het érmangmang, d. i. het uitspreken van een of 
meer mangmang — korte formule, soms een zegenspreuk over den zieke, of over 
de bij elke plechtigheid onmisbare. 
40, poeloengén, letterlijk, dat wat bijeengebracht moet worden, dus de 
benoodigdheden, ingrediënten (1). 
(1) Hier blijkt de overeenkomst met onze sacramenteele handelingen. Neemt bijv. 
het bedienen van den Doop, met het lezen van ’t formulier (patpat), het uitspreken der 
gebeden (tabas), 'tbezigen der Doopformule (mangmang) en het Doopwater (poeloengin). 
