18 
Toen riep de hoogswevende kiekendief: Koelik, koelik. Toen schreide hij 
tot snikkens toe. „Dit is nu je zoon van vroeger, o tante”, zei B. D. tot haar 
tante. — „R. P. is dus blijkbaar gestorven, o Dajang,’ zei haar tante; „nu zal ik 
jou ook dooden, opdat mijn hart getroost zij’, zeide haar tante. — „Ik, 'k wevseh 
niet anders dan te sterven’, zei Béroe Dajang. „Dit is mijn [laatste] opdracht, 
die nauwgezet in acht genomen moet worden, onze overeenkomst, die stipt ge- 
houden moet worden’ 26): 
IL „Als in ‘t vervolg een kind schrikt, moet tienmaal aarde fijngewreven 
worden, dit moet op zijn kruin gelegd worden, en grootvader Béraspati tanéh 
(de aardgeest) moet worden aanger.epen. Dan is de schuld gedelgd, veranderd 
in een te goed, dan is de ramp afgewend en gaat de téndi naar huis.” 
II. „Als de ontsteltenis wat erger is, tante, moet er eene gantang rijst 
bij beetjes uitgestort 27) worden, (er behooren bij): ongeschonden sirih, tandzwartsel 
en olie, ééne Hibiscus bloem, de (op de handen uitgestorte) béras korrels *) moeten 
gelezen (d. i. met het oog op de omineuze beteekenis, geraadpleegd en geteld) 
26) De nu volgende voorschriften geven bij lange na niet eene nauwkeurige 
beschrijving van de handeling van bet terugroepen der verschrikte téndi. (Zie de opmer- 
kingen daarover in de Inleiding op Doenda Katekoetén). ’tIs hier slechts de vermelding 
van alles wat bij die plechtigheid noodig is, hier en daar verbonden met eene min of 
meer bewuste motiveering. Gelijk ik toeh reeds opmerkte is feitelijk alles symbool. 
Het symbolieke zit òf in het voorkomen, de geaardheid, de eene of andere eigenschap 
der vereischte ingrediënten of in den naam. Voor een Batak geldt in al zijne volheid 
het „nomen est omen!” voor elk der benoodigdheden dit afzonderlijk aan te wijzen, zou 
tot te lange uitweidingen leiden. Dat overigens de Bataks aan den naam kracht toekennen, 
heb ik ook in de vertaling doen uitkomen door het tusschen haakjes plaatsen van 
de in klank op elkaar gelijkende woorden. 
Bij den gedrongen zinsbouw was de vertaling niet altijd even gemakkelijk; hier 
en daar is ook eene andere opvatting mogelijk, vooral is soms niet met beslistheid te 
zeggen of een nomen agens of patiëns is. Maar tot het wezen der zaak, den geest van 
de uit deze voorschriften sprekende Bataksche opvattingen doet het niets toe of af. 
Zeer duidelijk komt de kracht van ’t praefix ér in deze voorschriften uit. In 
't algemeen kan men zeggen dat het beantwoordt aan ons met”, er bij”. 
Nog dient even opgemerkt dat het „grooter zijn der ontsteltenis’ zoowel kan slaan 
op den graad, als op het aantal der ontstelde personen, ja dit laatste het meest in aanmer- 
king zal komen. Dienoverkomstig zal men dan ook tendi dikwijls in’tmeervoud dienen 
te nemen, 
27) Hiernaar is ook de algemeene term voor het terugroepen der téndi gevormd. 
nl. gkitjik. 
*) 't Is inderdaad bras, gebolsterde rijst, hoewel de naam padi-padi aan ‘t Mal. re, 
zou doen denken. , 
