XII 
De onpersoonlijke werkwoorden die eene weersgesteldheid uitdrukken 
hebben dikwijls, rai »aarde’ voor zich b.v. rai oedan het regent; 
raì naloewa, het klaart op. 
Afgeleide Werkwoorden. 
Het Tettumsche werkwoord »halo’”, beteekent doen en maken. 
Dit halo verkort tot »ha” wordt dikwijls voor een onovergankelijk 
werkwoord of voor een bijvoegelijk naamwoord geplaatst en vormt daarmee een 
overgankelijk werkwoord b.v. ta ma, binnengaan, hatama, doen binnengaan 
binnenbrengen; sai, uitgaan, uitkomen; hasái, doen uitgaan, uitnemen, 
uithalen, uitbrengen; môs, zuiver, schoon, ham ôs, reinigen ; meek, spits; 
hameek spits maken. 
Het oorspronkelijk woord ondergaat soms eene wijziging hetzij door 
bijvoeging hetzij door weglating of verandering eener letter, b.v. aat, slecht; 
hahaat slecht maken, bederven; monoe, vallen; hahonoe doen vallen; 
kroèr, glad, geschaafd; hawèr, glad maken; roë k, scherf; haroè, 
breken. 
Vele onovergankelijde werkwoorden worden van overgankelijke afgeleid 
daar voorvoeging van nak, b.v. bossir, los maken; nakbossir, losgaan, 
los schieten; fera, klooven, nakfera, splijten; lohèr, ontrollen, ontvouwen, 
naklohèr, opengaan van bloemen en bladeren; lossoe, uithalen, uittrekken ; 
naklossoe er uit vallen, bv. een pijl uit de wond. 
Begint het werkw. reeds met eene k dan is het voorvoegsel na b.v. 
kasoe, afnemen; nakasoe, er af gaan, er afschuiven. 
De bedrijvende werkwoorden, die met ha beginnen, worden onovergan- 
kelijk door ha in nak te veranderen, b.v. hadoeir, doen afrollen, b.v. steenen 
van een helling; fatoek nakdoeir, de steen rolt af; haroè, breken 
(overgankelijk); nakroè, breken onovergankeliĳk hadoear, storten; na k- 
doear, overloopen, overvloeien. 
Om eene vraag uit te drukken wordt achter het werkwoord het woordje 
ka geplaatst, b.v. gij ziet, o maré, ziet gij?; o maré ka? nia mai tián, 
hij is gekomen; nia mai tián ka?, is hij gekomen ? 
Ons vragend »of niet” wordt vertaald door ka lale b.v. wilt gĳ of 
niet? o mo'oek ka lale? 
Dikwijls is de vorm van een vragenden zin dezelfde als van een bevestigenden 
zin, en wordt de vraag enkel aangeduid door den vragenden toon, waarop de 
zin wordt uitgesproken. 
Om eene ontkenning uit te drukken wordt het woordje la, niet, vóór 
het werkwoord geplaatst b.v. ik ga niet; haoe la ba, zij willen niet; 
sia la no’oek. 
Het werkwoord wordt soms herhaald met het woordje >nai” er voor 

