Hottoe, af, klaar, op; halo h. af- 
maken, hottoe 
hottoe na of hottoe tián, het 
is af, klaar, op; achter een werkw. be- 
opmaken; öna of 
teekent het na, als, toen, nadat; b.v. 
ha hottoe ami laö, na gegeten te 
hebben, of als wij gegeten hebben, gaan 
wij; het kan even goed beteekenen : toen 
wij gegeten hadden, gingen wij ; dikwijls 
»tiá” 
plaatst men in zulke zinnen 
Iboen, mond, bek, muil; opening aan 
den bovenrand b.v. van eene flesch, van 
een geweerloop, van een kuil, van een 
zak: iboen bôt, brutaal; 1boen 
5 
mis, kieskeurig op het eten; iboen 
noenoen, een hoofd dat een bevel 
van den radja aan het volk overbrengt. 
Iboen soehoen, de lippen; iboen 
soehoen letten, de bovenlip; iboen 
soehoen kraik, de onderlip. 
Ida, een, telw.; — ida, enkelen; een 
of ander; een voor een; — idak, ver- 
schillend, ieder afzonderlijk; lôs ida 
idak neon, volgens ieders afzonder- 
lijk believen; sia kaan ama na- 
ida 1idak, 
zij zijn van een zelfden vader, maar 
moetoe mais ina 
van verschillende moeders, ieder heeft 
eene afzonderlijke moeder; sia toer 
ida 1dak, zij wonen ieder atzonderlijk. 
Idak en idakaan, lôs idak neon, 
idak 
of i1dakaan laö, ieder gaat afzon- 
volgens ieders believen; laö 
derlijk, ieder gaat zijn weg; idak ba 
nian oema of 1idakaan ba nian 
oema, ieder gaat naar zijn huis. 
54 
»hottoe” b.v. hottoe tiá 
ami laú, daarna, vervolgens, toen ; b.v. 
achter 
ami töò kotta ba, rai, kalan 
hottoe 
haré ami, wij kwamen bĳ avond in 
öna, emma’ sai toe 
den kampong aan, toen kwamen de men- 
schen naar buiten om ons te zien. 
Hottoe hottoe, alle, allen; sa hot- 
toe hottoe of sasá hottoe hot- 
toe, alles. 
Ieri, stekels in het gras. 
Iha, aanwezig zijn, bestaan, zijn, heb- 
ben; voorzetsel van verschillende betee- 
kenis b.v. nia toer i1ha Lafoeli, 
hij woont te L.; nia narík iha 
hoen, hj staat bij den boom; kanek 
iha limau, eene wond aan de hand; 
haoe ik heb 
het van hem gekocht; rai iha meda, 
sossa iha maai 
het ligt op tafel; nia nasai fôs iha 
karon, hj neemt rijst uit den zak; 
nia koeroe we iha haök, hj 
schept water uit een bak. Het komt voor 
in samenstellingen als; iha letten, 
iha kraik, beneden; iha 
laran, binnen; iha lioer, buiten; 
boven; 
iha oïn, vóór; iha kottoek, achter; 
deze uitdrukkingen dienen ook als voor- 
zetsel; zie spraakkunst; iha nèëen iha 
nèë mai, hier; 1ha nèëbá, daar; 
iha nèëbeè, waar? nia toer 1ha 
nèëbè? waar woont hij? 1ha nèë- 
bè ida? waar ergens? 
Than. misschien, wellicht ; wordt soms 
gezegd voor »iha” b.v. la ihan eris 
niet, er zijn niet. 

