
E 
P, 
21 
pron. suff. 3e pers. doelt op Kombangan en de / is een betrekkingswoord dat 
nitjuman van katare-tarena doet afhangen. 
Dikwijls vindt men 1 gebruikt tusschen een woord en zijne nadere 
bepaling, bijv. sera i mékarëtuk »zij die met elkaar bevriend zijn”, kita 
i maumung am bia »wij die hier zijn verzameld”, kami in Epat »wij 
met ons vieren’; aitjuaku in si wale itu, ja a mongena ilalan »ik 
heb gezegd dat dat huis aan de Noordzijde van den weg was”. 
Sanga-wöéwdroian én téwi’ peen kilo-maat vol was de gestampte 
rijst’. Wéwéroian, van wéroi »storten”, dus: »plaats waarin (-an) door- 
‚gaans (reduplicatie) iets wordt gestort”. Het is de benaming voor eene maat 
waarin ongeveer 1 K.G. gestampte rijst gaat. 
Sanga-; uit sa »één” en nga- een voorvoegsel dat waarschijnlijk uit 
ka- is ontstaan. Het wordt gevoegd voor alle substantieven, die in de hoedanig- 
„heid van maatwoorden met de telwoorden worden verbonden. Wellicht heeft 
de nasaal van het lidwoord of betrekkingswoord éng de tenuis van ka ver- 
dreven, zoodat bijv. télu ngaro’ong »drie derpen vol” zou staan voor 
télu *ngkaro’ong, gelijk men ook zegt télu *n do’ong voor »drie 
dorpen”. In het Sangireesch althans worden de zelfst. naamwoorden, die als 
maatwoorden met den kortsten vorm der telwoorden worden samengesteld, met 
ka- gevormd, dus sëngkatau (zooveel als, zoo groot als) één mensch”, 
télungkaorasë »drie uur lang”. Zie Sprkk. bl. 82. 
Dit nga- is dus van het maatwoord onscheidbaar, zie bijv. het even 
verder voorkomende ruao ngawéwéroian »reeds twee maat vol’, maar 
de tweelettergrepigheid der samenstelling sanga heeft het voor het spraak- 
gebruik tot een afzonderlijk woord doen worden, zooals blijkt uit de herhaling, 
wanneer het distributief wordt gebruikt, bijv. sanga-sangaro’ong »elk 
dorp afzonderlijk”. 
Nimëéngawé-ngawës vis steeds blijven toenemen”, een actieve 
vorm met ng van awës »genoeg”, als w.w. gebruikt »bijvoegen'. M é- 
met nasaal tusschenzetsel wordt voor den herhaalden stam gevoegd, om aan 
te duiden dat het subject steeds voortgaat met het verrichten der handeling, 
bijv. mënowa-nowat »steeds blijven antwoorden”, van so wat (sum o- 
wat, masowat enz.) »antwoorden”’. 
Kapituan »tot zeven (pitu) geworden”, dus: a si tjapituan 
ngando »op het tot een zevental vol zijn de dagen”. 
Sia nitjumano ala’ mbak »hiĳj heeft reeds gegeten 1/, gantang”’. 
De enclitica -o, die dikwijls ons »reeds” is, bij de perfectieve vormen, maar 
ook vaak met het Mal. -Jah in beteekenis overeenkomt, is aan het Matana'ií- 
