14 
vorm tama »oom”’, in teknonymen verkort tot fa, bijv. Ta Urana »Oom 
van Oerana’. 
are'epa bae mpotao, Poe'oe mBoto’sch voor: bare'epa bangke mpodago. 
Met arc'e wordt het PmB. dialect van het bare'e onderscheiden, verder Zuidelijk 
heeft men nog het arcé en het ae’e. Het PmB. onderscheidt zich, behalve in 
den woordenschat, die nog sterker dan de dialecten ten N. van het Meer onder 
pantang-invloed staat, ook nog door eenige vormen van het Bare'e ; zoo gebruikt 
het als pron. suff. le pers. mvd. exel. -i, Bar. mami, bijv. vmangkt, Bar. papa 
mami en voegt dit ki en het pron. suff. le pers. e.v. hu met nasaleering aan, 
bv. wmangku, Bar. papaku. Als beleefdheidsvorm van den 3den pers. gebruikt 
het nda, bĳjv. talinda »ZEd.s hoofddoek” waarvoor de To Lage talia, de To 
Pebato, evenals in den niet-beleefden vorm, talinja zeggen. Het consonanten- 
stelsel is eenigszins weeker, doordat genasaleerde tenues soms gemedialiseerd 
worden, bijv. monggale, voor mokale »zich bewegen”. In dit verhaal zal men 
ook telkens a aantreffen voor da, de partikel die het Futurum aanduidt. Verder 
hebben de To PmB. een aantal stopwoorden, die ten N. van ’t Meer niet in gebruik 
zijn en daar dus zeer belachelijk worden gevonden, zooals we, jakunja, singa, kitanja, 
kkaminja, kominja, ela, en hebben eene sleepende, vriendelijk klinkende uitspraak, 
in tegenstelling tot de To Pebato, die dof en kort afgebroken of op half schreeu- 
wenden toon spreken, alsof zij boos zijn, terwijl de wijze van spreken der To Lage 
hem die er niet aan gewoon is doet denken dat zij geraakt of beleedigd zijn. 
ajapanja yai aga-aganja. Het woord agaaga is aan het Boegineesch 
ontleend, aga bet. »wat’, aga aga »wat het ook zij, goederen, barang-barang'’. 
Daar aga in het Jav. Mal. enz. apa is, een woord dat ook in de West-Toradja’sche 
(Parigisch-Kailische) talen en in W. lijke leden der O. Toradja’sche taalgroep 
(de bergtalen: Napoesch, Besoa'sch, Badasch) voorkomt, is het niet gewaagd 
ajapa af te leiden van apa. Het moet dan met reduplicatie zijn gevormd en 
wel met die reduplicatie, die thans nog bĳ de To Pebato in gebruik is, nl. 
herhaling der eerste lettergreep met toevoeging van ij, bijv. madaidago, van 
madago »goed”’, puipura, voor pura-pura »allen, alles”, koikorli van kodi »klein”, 
eiede, van ede »kort’; zoo staat dus ajapa voor aiapa en dit voor apa-apa, syn. 
met Boeg. aga-aga »goederen”’. Dat apa ook in het Bare'e heeft geleefd, bewijst 
de naam van het spelletje apa tet? »wat is dit?’ waarbij iemand, die met 
zijn rug naar eenige uitgestalde voorwerpen zit, telkens den naam moet noemen van 
hetgeen achter zijn rug wordt aangewezen. Verder is apa in gebruik in de be- 
teekenis: »ongeveer, zoowat, min of meer’, enclitisch uitgesproken na bijvoegelijke 
naamwoorden, of woorden die een getal of eene maat uitdrukken, bv. josamo 
apa napekondoroka »het is al min of meer duidelijk te zien”: se'i goa ndapera- 
pika gambe sambuku apa »hier is mais, om voor te vragen één stukje of meer 
gambir’, tontji apa da kurata da kukeni »ik zal wel den eenen of anderen vogel 
vinden, om dien thuis te brengen”. 
