35 



het echt Toradja'sche verhaal van Tale Tandami bekend (32). Een weduwe plukt 

 iedercn dag; op 't graf van haar overleden man een paar bladeren van daar groeien- 

 de rijst en erwten; als zij die in den pot kookt, zonder het deksel er af te lichten 

 voordat de inhoud gaar is, vindt zij er steeds rijst en erwten in. Hare oudste 

 dochter is echter nieuwsgierig, kijkt onder 't koken in den pot en vindt er slechts 

 bladeren in. Sedert is het met die wonderbare spijsbereiding gedaan. 



Voor de widadari's is dus in de Toradja'sche letterkunde reeds plaats be- 

 reid. Ook de Meisjes, Boschgeesten in No. 53 van Van Baarda's Galelareesche 

 Verhalen genoemd, kunnen gemakkelijk te gelegener tijd eens widadari's worden- 

 De slotsom van Dr. Hazeu in zijn opstel „Niui Towong, bl. 78 van Dl. XLIII, 

 Tijdfchr. Bat. Gen.: „N. T. moet oorspronkelijk behoord hebben tot die categorie 

 van nymfen of nymfachtige geesten, die reeds van de vroegste tijden in de oude 

 Javaausche mythologie een bevoorrechte plaats innamen, tot diezelfde soort we- 

 zens dus, waaronder ook Mawang-woelan moet gerekend worden, al is daarmede 

 ook niet gezegd dat deze beide volkomen gelijkwaardig zijn", bewijst dat ook 

 hij bij de Javanen zelf de oorspronkelijke karakters hunner huidige widadari's heeft 

 gevonden. 



Ten slotte mogen nog genoemd worden de zes dienaressen die in Sese 

 nTaola tot het gevolg van Taranda behooren, en die allen den naam eener geu- 

 rige bloem hebben, n. 1. 



Sese ngkuranga, „Bloem van Hibiscus rosa sinensis.". 



Sese ngkuja, „Gernber-bloein." 



Sese ngkudu, „Bëngkoedoe-bloem." 



Sese ngkuni, „Curcuma-bloern." 



Sese mpantawa, Sese ndoliadapi, namen van mij nog onbekende bloemen. 



Deze meisjes treden hier en daar in hare ondergeschikte rol op, het meest 

 nog in het verhaal van Tele- Ba'o, waar eene verlatene vrouw haar zieken man 

 wil opzoeken, maar niet alleen door 't bosch durft te gaan. Ken aap, die zich 

 haar lot heeft aangetrokken, zegt haar van elk der genoemde planten een bloei- 

 enden tak te nemen; elk van die takken wordt daarop een jong meisje, dat den 

 naam harer afkomst blijft behouden en hare meesteres overal been begeleidt. 



Of ook deze figuren moeten gerekend worden tot die soort wezens, die bij 

 meerdere aanraking der Toradja'sche letterkunde met die der verwante volken 

 tot widadari's zouden kunnen worden, kan met deze weinige gegevens niet worden 

 uitgemaakt. 



De vorm van het woord bidadari bewijst dat het uit 't Makassaarsch of 

 Boe^ineesch is overgenomen. Twee verhalen zijn mij medegedeeld, 't eene in 

 't Harée, 't andere in 't Parigisch, waarin bidadan's optreden. In 't Barée-ver- 

 haal loopt de held, die i Mohama heet, zoo maar op eene badende Bidadari toe 



(32) Dit is eeae andere lezing dan de door mij, Tijdscdr. Bat Oen. XL, bl. 373, gegevene. 



