111 



BI. 10. 



In het 6e couplet is gasa ngkedje een scheldwoord, woordelijk „sperma 

 penis", een zeer druk gebruikte term om ongenoegen over iemand te laten mer- 

 ken. Gasa nu ana ngkadi setu, „dat lamme kind'', gasa nu asu setu, „die be- 

 roerde hond"; zelfs van voorwerpen, „gasa nu labu setu, „dat vervloekte hakmes." 



Solora, kasolora, „ramp, ongeval", vooral een dat door onvertogen woorden 

 is veroorzaakt. Zegt bijv. iemand: r Als ik ziek word of doodga. . .," dan valt 

 een ander hem al spoedig in de rede met : ne'e mompau-mompau kasolora. 



paratonda, dat geen Bar. is, moet wel het Jav. pratonda, zijn, daar het Boeg. 

 of Mal. zulk een vorm niet kan geleverd hebben. Hoe dit woord in het strand- 

 Bare'e gekomen is, heb ik nog niet kunnen nagaan. 



iba is synoniem met bare'e; voor zoover ik weet gebruiken alleen de To 

 Djaladja, tusschen Palopo en "Watoe, in Loewoe dit ontkenningswoord, terwijl hunne 

 taal verder overeenkomt met het Bare'e (are'e en ae'e er bij gerekend), dat ten 

 Z. van de waterscheiding tusschen de Tomiui-bocht en de Bone-golf wordt ge- 

 sproken. De Todjoers noemen het Bare'e, dat ten W. van hun gebied wordt ge- 

 sproken, steeds iba. Het woord moet dus vroeger wel een grootere verbreidheid 

 hebben gehad dan thans. Van iba is ba de echte ontkenning, evenals van bare'e. 

 Zie ook Meded. N. Z. G. 43. 19. 



Voor den vorm wordt het verflensen der planten, die Sese nTaola had 

 achtergelaten bij zijne vroegere gezellen, hier nog vermeld, maar het eigenlijke 

 doel, waarmede die planten waren opgehangen in de huizen zijner makkers, is hier 

 geheel uit het oog verloren. 



Het laatste couplet geeft een voorbeeld van het gebruik van to'o als in- 

 terjectie, zooals wij „wel,' of „zeg" gebruiken. 



BI. 11. 



In het 10de couplet beteekent molango mpa'a, „de dijen op elkaar leggen, 

 op elkaar doen steunen"; het is hier gebruikt voor de wijze van zitten die in 't 

 Jav. sila heet en die den Toradjp's onbekend is. De Toradja trekt zijn ééne 

 been op en zet den voet er van plat op den vloer, het andere been vouwt hij 

 zooals iemand die sila zit. Alleen de Mohammedaansch geworden strandbevol- 

 king kent het sila zitten, maar is er toch ook niet in geoefend het lang uit te 

 houden. 



Dja na di jau, natampunisi, moadi, „zij tooverde het te voorschijn, zij dekte 

 (de schotels) toe en sprak een tooverspreuk uit." Moadi is adi, zeggen ; gewoon- 

 lijk luidt de tooverspreuk aldus: „adi, adi sakurio, ane montjo ri adiku, of ane 

 montjo adi mpapa, of wel, adi-adi nipapaku. adi adi weneku, adi-adi utu'aku, dat 

 is: „hokus pokus, pas! indien het waar is wat mijn tooverspreuk zegt", of „in- 

 dien de tooverspreuk mijns vaders waar is", of „hokus-pokus van mijn vad<r, van 

 mijne moeder, van mijn grootvader, van mijne grootmoeder" en dan volgt ge- 

 woonlijk, „dan moet er dit of dat gebeuren", d. i. dus de eigenlijke wensch. Van 



