116 



BI. 29. 



In het 7e couplet v. o. wordt door het schrappen vau ino achter inauiongo 

 de maat hersteld, terwijl in couplet 3 v. o. om dezelfde reden achter arambe'i 

 mo kan gelezen worden. 

 Bl. 30. 



Reg. 16, inoutjuwe manu, enz.; deze en de volgende termen vindt men 

 uitgelegd in „Het Koppensnellen der Toradja's van Midden-Celebes en zijne be- 

 teekenis", door Alb. C. Kruyt, in de Verslagen en Meiledeelingen der Kon. Academie 

 v. W. Afd. Letterk. 4e Reeks, Deel III, bl. 152, vlgg. 



Beg. 20 ewa mangkapa ogu mbetu'e papitu. De naam Mangkapa of Ta- 

 mangkapa beteekent „Klapwieker" en wordt gegeven aan het Sterrebeeld ,,de 

 Haan", waartoe o. a. de Pleiaden behooren; deze zijn hier bedoeld met ogu mbetu'e 

 papitu, ,het aantal der sterren zeven", dat is ,, met zijne zeven sterren." Torokuku 

 is de naam van het geroffel op de trom (karatu) bij het doodenfeest. Daarom is 

 zijn naam vertaald met „Bijeenroeper (bij een trommelaar) der sterren." Blijkbaar 

 is hij eene verpersoonlijking van het Zevengesternte. Misschien is met torokuku 

 het gekraai of het geklapwiek van den Haan bedoeld, dien de Toradja's in het 

 Zevengesternte (met andere sterren er bij ; zien ; in dat geval is de vertaling „de 

 Sterren-Haan." 

 Bl. 34. 



In couplet 3 behoort tobambari aaneen geschreven te worden. Bambari is 

 id. met bamba, „monding", mbamba, „leugen, praatje, onzin", baraba „spreken, bab- 

 belen, praten" en verder met Samoa'sch wawa en de door Kern, Tidjitaal 234 ge- 

 noemde verwanten; Codrington, Melanesian Langu., bl 84, No. 44 en bl. 47 i. v. mouth; 

 vgl. nog Bar. mebaba en Pakewa'sch mewawa, „een kind zachtjes op den mond 

 kloppen om het te bedaren." Bambari nu bet. „tijding, bericht, vooral zulk een 

 dat emotie wekt. Tebambari en tobambari kunnen worden weergegeven met ons 

 „beroemd, berucht." 



Gora, in couplet 6, beteekent „roover"; doorgaans is het „zeeroover", me- 

 gora", „zeeroof bedrijven", daarnaast magumora, eveneens van den stam gora, 

 Juichen, luidruchtig feestvertoon maken over een gesneldtn kop." Dr. Matthes 

 onderscheidt in zijne Makassaarsche en Boegineesche woordenboeken gora „luid- 

 ruchtig zijn, hoera roepen" en gorra' „rooven." De Maleische woordenboeken 

 geven gorap, naam van een soort vaartuig, als eene verbastering van 't Ar. uAc 

 naar eene aanteekening vau Roorda in „De Wajangverhalen van Palasara, Pandoe 

 en Raden Pandji", bl. 482. De Clercq geeft op bl. 59 van zijne „Bijdragen tot 

 de kennis der Residentie Ternate" orang gorap op als benaming van voormalige 

 zeeroovers. In de „Berichten omtrent den zeeroof in den Ned.-Indischen Archipel" 

 (Tijdschr. Bat. Gen. Dl. XX, 1873, bl. 306) wordt gezegd, dat „de rooversprauwen 

 (van Solog) in de taal der roovers goenap (lees goerap) worden genaamd", ook in 

 de „Aanteekeningen omtrent Sollok en de Solloksche zeeroovers" (Tijdschr. Bat. 



