135 



wordt. Het wordt noch door Van der Tuuk, noch door 't Jav. Wdbk. voldoende 

 verklaard. Lokika, waarschijnlijk het Sanskrt alaukika = » niet in het gewone leven 

 voorkomend, ongewoon", verklaart Van dei? Tuuk met: «verdenking tegen 

 iemand, omdat hij den schijn tegen zich heeft, gissing naar iemands gedrag ot 

 karakter bij het beslissen van een zaak, bv. waar geen getuige of schriftelijk bewijs 

 aanwezig is". Practisch schijnen beide termen verschillende graden van verdenking of 

 bewijs volgens de inlandsche opvatting aan te duiden, evenals volgens de Me- 

 nangkabauwsche wetten drie soorten van kenteekenen en aanwijzingen worden aan- 

 genomen 1). Tidarsa heet het bewijs, geput uit een vermoeden, een eenvoudige 

 verdenking tegen iemand, op grond bv. dat hij kort te voren op de plaats waar 

 de misdaad gepleegd werd, is geweest. Lokilca daarentegen noemt men het, wanneer een 

 zware verdenking tegen iemand wordt gekoesterd, steunende op voor hem zeer bezwa- 

 rende omstandigheden, ook in verband met zijn levensAvijze en karakter, 't Blijkt dat in 

 geval van tidarsa (dat hier. evenals de Menangkabouwsche tandö tjèmö, wel degelijk 

 kracht van bewijs heeft), slechts een enkele, ingeval van lokika een dubbele schade- 

 vergoeding wordt geëischt. Men vergelijke verder p. 16, 19, 47 (vooral de Javaansche 

 redactie is leerzaam), p. 70 onder en 71 boven (sanggraha lokika en sanggraha 

 tidarsa). en de » uitbeeldingen" No. 2 (p. 72) en No. 4 en 5 (p. 73), en ook nog 

 ]). 91 en 93. 



Een andere mij duistere term is jomana (p. 14). Over de kwestie der 

 verjaring vergelijke men het artikel op p. 29 — 30 en Jonker, art. 268 niet de aantt. 

 Jomana komt ook voor. in een andere beteekenis (V), op p. 31 (tjina jomana pati 

 ing maling), 35, 55 en 75. Kan het woord uit 't Sanskrt yauvana ontstaan zijn? 



Ipat-ipat schijnt hier den ouden, heidenschen of Hindoe-Javaanscben eed 

 (eigenlijk zelfvervloeking) aan te duiden, in de Hollandsche vertaling »ligte eed" 

 genoemd, tegenover den »groote(n) eed met den Alcoran boven 't hoofd," die hier 

 sapala (S. capatha) geheeten wordt (cf. p. 55) 2). 



De drie gelegenheden tot hooger beroep, op p. 18 aangegeven, zijn waar- 

 schijnlijk, geheel of gedeeltelijk, onder Hollandschen invloed ingesteld. Men vergelijke 

 wat Rouffaek zegt over den Soesoehoenan's Raad. in Bijdr. Kon. Inst. 6 X p. 111. 

 Over duiken, zie p. 43. 



1) Zie de boven geciteerde studie van Prof. Wii.kkx p. 129. 



2) Dit onderscheid tusschen -«'-/«" en sapata blijkt evenwel niet constant te zijn. zie bv. ,,. 84. 

 tegen ovor p. 29. 



