14S 



Pag. 51 — 54. Dit hoofdstuk wordt besloten met eenige v o o r s c li ri t' t e n 

 aangaande de wijze van procedeeren, aangifte enz. en eenige 

 »reguls" voor de dj aks a's, (iets dergelijks dus als p. 14 — 49 bevatten). 



De fragmenten op p. 51 — 52 en 53 — 54 kunnen vergeleken worden met de 

 »manier van procedeeren tot Cheribon" en met den inhoud van de meergenoemde 

 contracten van de Compagnie met de Tjeribonsche vorsten (Tijdschr. Bat. Gen. 

 XXXVII p. 445, 456 en 464): in al die stukken wordt omtrent de hier behandelde 

 onderwei'pen nagenoeg hetzelfde gezegd. Het fragment uit de Radja Nistjaja op 

 p. 51 — 52 vertegenwoordigt blijkbaar een Tjeribonsche redactie van dat wetboek. 

 daar men er de Tjeribonsche plaatsnamen Gëbang en Dramadjeng (z= Indramajoe, 

 Dérmajoe) in aantreft. 



De gedragsregelen voor de djaksa's op p. 52 en 53 verdienen vooral de 

 aandacht om de daarin voorkomende ploka's en poëtische vergelijkingen. Dergelijke 

 bloemrijke uitdrukkingen worden o. a. ook in de Djoegoel Moeda in verbaud 

 met de djaksa's gebezigd. 



Dj ar ah is, evenals thans nog te Solo djarah-rajah, de technische term 

 voor: » verbeurte van goederen'", zie p. 67. 69, 70, 99 en 108; 



K o e k o e t, dat thans vooral gebezigd wordt van koopvrouwen op de pasar in 

 den zin van »haar waren bijeenpakken, opbreken" (cf. ons |den winkel] sluiten), 

 vormt hier met djarah één uitdrukking, naar 't schijnt nagenoeg in dezelfde be- 

 teekenis als djarah alleen. Men vindt djarakoekoed ook in 't contract van Tersmitten 

 (Tijdschr. Bat. Gen. XXXVII p. 46<> r. 2::). 



HOOFDSTUK V (p. 54—71) Misdaden en Straffen. 



Dit hoofdstuk behandelt wat wij met »strafrecht" zouden kunnen aanduiden. 

 Als algemeene inleiding hierop leze men Wilken's beschouwingen over het straf- 

 recht bij de volken van het Maleische ras. en Joxker's opmerkingen in de inleiding- 

 op zijn »Een oud-Javaansch Wetboek", p. 22 — 26. 



Pag. 54 — 55. In de eerste plaats worden besproken de »Doo d m i s d a d e q, 

 behoor en de tot de Vierschaar der Priesters", of — volgens den 

 Javaanschen tekst — prakawis dosa kisas, poeniha leléseraninij parapangoeloe karig 

 angléseri. 



De Vierschaar der Priesters is — het werd bij p. 43 besproken — die Recht- 

 bank, welke oudtijds volgens het wetboek Agama rechtsprak, doch later onder 

 Moslimschen invloed zich langzaam moet hervormd hebben. Op zulk een invloed 

 schijnt het hier gebezigde woord kisas ('t Arab. kisas) te wijzen, in verband met 

 't feit dat de rechters parapangoeloe genoemd worden. Hoe gering evenwel die 

 invloed — voorzoover het strafrecht aanging — inderdaad was, zal nader blijken. 



Zien we thans welke misdrijven het zijn. die aldus, als »doodmisdaden" 



