oo 



heeft iu de inleiding van zijn »Een oud-Javaanseh wetboek" f waarin ook schadever- 

 goeding naast boete geëischt wordt) aangetoond, dat in zulke gevallen de hoete aan 

 den Vorst of den Staat de straf is volgens het Indische recht, daar dit aan een 

 misdrijf een publiekrechterlijk karakter toekent, terwijl de schadeloosstelling de eigen- 

 lijke oud-Javaansche straf is volgens het minder-ontwikkelde inlandsche recht, dat 

 de misdaad uitsluitend of in de eerste plaats beschouwt als een beleediging of 

 benadeeling. den getroffene (of zijn verwanten, familie of stam) aangedaan, zoodat 

 door dezen een compositie geëischt wordt (Jonkeb p. 22 — 24. cf. Wilken, 

 Strafrecht p. 85 sqq). Ook in de Pepakëm vindt men dit beginsel geregeld toe- 

 gepast. Soms wordt een dubbele pakolih geëischt. bv. p. 58 eerste alin. : pakolihc 

 amoeloeng, en cf. p. 19. De beteekenis van pakolih blijkt uit 'toud-Jav. mulih 

 en olih in artt. 238 sqq. bij Jonker. 



Waar vermogensstraffeu de voornaamste rol vervullen in het ons hier be- 

 schreven strafrecht, is het verklaarbaar dat de Javaansche wetboeken het onderwerp 

 » boeten en schadeloosstellingen" zeer minutieus behandelen; en zoo hebben dan 

 ook de compilatoren van de Pepakëm aan de eigenlijke strafrechterlijke bepalingen 

 eenige artikelen over rlentfa en pakolih doen voorafgaan, ontleend aan de Oendang- 

 oendang Mataram. de Djaja Léngkara en de Kadja-Nistjaja (p. 57—63). 



Pasr. 57. Allereerst wordt een staat gegeven van de o u d e r 1 i n g e v e r h o u- 

 d i u o- d er boete n. d o o r p e r s o n e n v a n v e rschille n d e n r a n g te 

 betalen, 't Javaansche opschrift: »poenika-oenggoeh ing denda tjatoer-djalma" , verraadt 

 dat deze bepalingen aan Indische wetboeken zijn ontleend of daarnaar zijn gevolgd, want 

 tjdtoer djalmn — tjatoerdjanma = de 4 kasten: cf. Jonkeb art. •220-224 met de aantt. 



Talaga wordt ook genoemd in Tijdschr. Bat. Gen. XXXVI] p. t65. In 

 plaats van kandaga lante zegt men tegenwoordig te Solo =. epok lampit. 



De uitdrukking wong winongakën is te vergelijken niet het meer 



bekende baloer-binatoerake. 



Pag. 57 laatste al. De verklaring van pringga laat aan duidelijkheid niets 

 te wenschen over. Wat den aard van het misdrijf betreft, vgl. p. 55, 4e al. en 



p. 114 laatste al. 



Pag. 58, Ie helft. De hoeten voor verschillende graden van kwet- 

 suren vindt men ook bij Jonker, art. 59—61. en 225 sqq. Zie vooral diens aant. 

 bij art. 59. D j i n a w al a n wordt elders, bv. p. 60 r. 0. beter djinamalan geschreven 

 (uit een als oud-Passief opgevat S. djanamala: op p. 61 leest men andjamalani). 



Pag. 58. 2e helft. Boeten op het violeeren van vrouwen, die ver- 

 schillen al naar gelang bedrijver en slachtoffer gehuwd, ongehuwd of weduwe 

 (weduwnaar) zijn. De Holl. vertaling stemt niet volkomen overeen met het Jav. 

 Violeeren wordt hier uitgedrukt door masa-masa, zie v. d. Tuk s. v. wava. 



Pag. 59, Ie al. Boeten op verschillende verwondingen in gevecht. Dn 

 artikel is° nagenoeg = art. 230 bij Jonker, dat naar hij aanwijst, is vertaald ui. 



