L58 



wen. die gestraft worden met boeten na de rang der personen. 

 De .Tav. tekst ontbreekt. 



In de eerste twee termen zal tjandala misschien tjapala moeten gelezen worden, 

 hoewel de verwarring tusschen beide woorden dan toch van oude tijden dateert. Zie 

 Jonker o. c. p. 20 noot en Ivawi-Bal. Wdbk. s. v. tjandala. Asia is wel S. hasta, hand. 



Sabdapoeroesa = vdkpdrusya, zie Jonker p. 20, art. 2206, en p. 172. 



Istri sanggraha is 't S. strisamgrdhana, in de Indische wetboeken titel van de 

 paragraaf over overspel, zie Manavadharmacastra VIII 6 en 352 — 385. Voor aula 

 sanggraha zou men strisanggraha willen lezen. 



Er heeft hier verwarring plaats gehad tusschen samgraha en \stri\mmgrahana. 

 Trouwens, de eigenlijke beteekenis van het laatste wordt ook in de oud-Javaansche 

 wetboeken — voorzoover althans de niet direct uit het Sanskrt overgenomen artikelen 

 betreft — niet begrepen. Zie Jonker p. 15. vgl. in zijn wetboek art. 142 met art. 247. 



Na dit vijftal volgt nog één artikel betrekking hebbend op overspel, 

 dus strisamgrdhana of — bij Jonker art. 134 — paradara (cf. aant. bij p. 54). Over 

 hetzelfde onderwerp zie bij p. 91 en 92, en boven p. 43 — 44. 



Pag. 69. Zeven ar tic uien van private lijk en op eigen autho- 

 riteit regt te oefenen. Alle zeven termen hebben als eerste lid walat. Dit 

 walat is ontstaan uit 8. baldlkdra, dat » gewelddadig optreden, gebruikmaking van 

 geweld" beteekent. Op Java werd balat tot walal en als een zelfstandig woord beschouwd 

 met ongeveer dezelfde beteekenis als sdhasa, waarmede het dikwijls afwisselt. Daar 

 baldtlcdra, tot walatkara geworden, werd opgevat als een — Javaansche — samenstelling 

 van dit walat met kara (waarin men dus walat als hoofdwoord beschouwde), maakte 

 men nu ook andere samenstellingen met walat als eerste lid : van daar de 7 termen 

 hier. De beteekenis schijnt zich eenigszins gewijzigd te hebben : autoritair optreden, 

 o-ezasrsaanmatiffiuff beteekent liet hier. Zie Jonker aant. bij art. 34 en de artt. 

 34 — 36, 244 en vooral 157. In de Djoegoel-Moeda is ook uit deze termen een 

 verhaaltje gefabriceerd, waarin o. a. Kara, Paksa. Walad en Leka als handelende 

 personen optreden. 



Walat saksa (Jav. walal aksa) zal wel walal paksa moeten zijn. zooals 

 de Djoegoel-Moeda dan ook leest. 



Leka is het S. lek ha r= brief. 



Men ziet hier de waarde, waarop een mensch getaxeerd is (dênda sarengganing 

 wong): 33 r. voor een man, doch slechts 22 voor een vrouw. Cf. de dubbele 

 menschenprijs op p. 61. Wie zich aan walatpatja schuldig maakt, wordt blijkbaar niet 

 als een moordenaar beschouwd, anders zou de doodstraf op hem moeten toegepast worden. 



Pag. 69 — 70. Twee artikelen over het laten ontsnappen van 

 een gevangene. Eén Joeta. d.i. één millioen. wijst op het vroeger gebruik 



