107 



Jonkbr's w.-tboek vindt men dergelijke aanwijzingen (bv. artt. 2, 9, L0, 12. 25,61, 



65, 71, 70. 108. 120, 121, enz.) 



Ken methodische rangschikking der artikelen heeft in den regel niet plaats 

 gehad. Wel zijn nu en dan gelijksoortige zaken bijeen geplaatst, maar een con- 

 sequent doorgevoerd systeem is daarin niet te ontdekken, evenmin als in het laatste 

 gedeelte van Jonkee's wetboek. 



Over 't algemeen maken vorm en inhoud van de hier gegeven bepalingen 

 den indruk van meer ouderwetsch, minder aan nieuwere toestanden aangepast te 

 zijn dan de fragmenten uit oudere wetboeken die in het eerste gedeelte van de 

 Pëpakëm werden verwerkt; toch schijnen ook in dit uittreksel hier en daar som- 

 mige artikelen in meer modernen zin gewijzigd en ook zelfs nieuwe ingevoegd te 

 zijn (zie bv. p. 91). 



't Is niet met zekerheid te zeggen, om welke reden en met welke bedoeling dit 

 excerpt uit een Koentara-Manawa in de Pëpakëm werd ingelijfd, en evenmin, door welke 

 overwegingen men zich liet leiden bij de keuze der artikelen die voor opname in aan- 

 merking kwamen. Men zon kunnen vermoeden dat het ouderwetsche wetboek Koentara- 

 Manawa destijds te Tjeribon nog met een zekere traditioneele reverentie voor zijn van 

 oudsher beroemden naam geraadpleegd werd. en men het daarom ook in de Pëpa- 

 këm een plaats wenschte te verzekeren naast de andere, naar den vorm — eu gedeel- 

 telijk ook naar den inhoud -- meer moderne wetboeken, welke juist om die reden 

 meer geschikt waren voor de compilatie van het eerste gedeelte. 



In den Javaanschen titel van dit. hoofdstuk heet het : Poenika oepami tilijang 

 apaben, waaruit schijnt te blijken dat de Koentara-Manawa-artikelen meer als voor- 

 beelden of toelichtingen, als casusposities werden beschouwd, tegenover die van hei 

 eerste gedeelte der Pëpakëm, die meer algemeene bepalingen bevatten. Inderdaad 

 is dat verschil op te merken, wat trouwens voor een deel reeds direct volgt uit de 

 meer ouderwetsche inrichting van de Koentara. 



Behalve een aantal bijzondere casusposities, die zonder moeite zijn te brengen 

 onder een der paragrafen of hoofdstukken van het eerste gedeelte, vindt men in 

 dit excerpt toch ook vele gevallen genoemd, waarin de eigenlijke Pëpakëm niet 

 voorziet. Zulke zijn vooral bepalingen in verband met adoptie, schuld, verpanding, 

 pandelingen, schade door buffels aangericht enz. 



Thans zal een zeer beknopt overzicht worden gegeven van den inhoud van 

 dit Kontara-Manawa-fragment. Waar het wenschelijk voorkomt, zullen de correspon- 

 deerende artikelen in Jonker's wetboek worden aangewezen, en dat wel kortheids- 

 halve met een enkele J. Bovendien zal achter elk artikel de eventueel in 

 den Javaanschen tekst genoemde sloka of rechtsterm worden opgenomen. 



Pa..- 85—86. Verhaal 21. Fabel van de kikvorsen en de slang. Ken 

 dergelijke fabel wordt aangetroffen in de door Dr. BüANDES vertaalde Bngelsch- 



