16 1708—1712. 



meeuing, „'t sy van druckletters, papier, letterzetters als andersints tot de 

 „druckinge van voorschreven versie nog met de retour iiuyt Duy venvoorde uyt het 

 „vaderland soude dienen te werden gevordert om sulcx van de Heeren Principalen 

 „niet alleen, maar ook met eenen haar Hoog Ed s goedvinden en qualifikatie tot 

 ^het opgemelte drucken te versoeken". — Tevens gelaste de Regeering eene 

 „preuve" te nemen met het drukken van een Maleischen catechismus „soo veel 

 „met de aan handen synde letters en gereetschappen kan geschieden" om daarna 

 „te overleggen, wat daar omtrent in der tyt nader sal dienen gedaan ofte gepe- 

 „titionneert te werden". 



Extract uyt de Generale Resolutien des Casteels Batavia, genomen in Kade 

 van India, op Donderdag den 26 sten January HOS .[Maatregelen legen diefstallen 

 van Compagnie 's koopmanschap/ten], 19 bladz. So (Zonder naam van plaats en 

 uitgever). 



17 10. 



29 Juli. Afstand aan den „daarom versoekenden" boekdrukker Loderus 

 van de muzijk-typen, gebruikt voor het Portugeesche psalmboek „en die altans 

 „by de kleene winkel buyten eenig gebruvck leggen", tegen 25 pet avans, 

 „sullende hem vry staan deselve alvorens te proberen". 



19 Augustus. Mr. D. Durven, lid in den Raad van justitie te Batavia, 

 aangesteld tot Censor van de drukkerij, in de plaats van A. van Riebeuk, die, 

 niettegenstaande zijne benoeming tot Gouverneur-Generaal in 1709, tot evenge- 

 noemden datum als censor was werkzaam gebleven. 



17 12. 



Maart. De weigering der Regeering aan Loderus tot het uitgeven van een 

 naam- register wordt eenigermate verklaard door het volgende, ontleend aan G. 

 Freytag's, Bilder aus der deutschen Vergangenheit, II, 293: „eine krankhafte 

 „Scheu vor der Oeffentlichkeit nahm überhand. Als im Beginn des 18 e »Jakrhun- 

 „derts die ersten Anzeigeblatter entstanden und der Rath von Frankfurt am 

 „Main dem Unternehmer verstattete, eine wöcheutliche Liste der Getauften, Ge- 

 „trauten, Verstorbenen zu veröffentlicheu, erhob sich ein allgemeiner Schrei des 

 „Unwillens, es sei unertrtiglich, dasz man diese intimén Verhaltnissen public mache". 

 — Uit het midden der 19de eeuw dagteekent het volgende, vermeld door M. van 

 Geuns in „het Soerabajasch Handelsblad van 1853 — 1903": „de opvattingen van 

 „het couranten -lezend publiek verkeerden nog in een zeer rudimentair stadium, 

 „wat onder meer hieruit blijkt, dat, toen de Oostpost verslagen begon te geven 

 „van de openbare zittingen van den Soerabajaschen raad van justitie, haar „het 

 „„recht werd betwist de namen te vermelden van beklaagden en klagers, welke 

 „„hun twistgeding aan de uitspraak der regtbank onderwierpen"; zelfs schroomde 

 „men niet „den uitgever zware bedreigingen te doen, indien hij het wagen dorst 

 „„de namen van enkelen, die daarbij betrokken waren, te noemen."" i 



