HET DIALEKT VAN TEGAL. 



INLEIDING. 



In het begin van 1899 ontving ik van den Heer H. Th. J. Uytterbroeck, 

 toen adjunkt-inspekteur van het Inlandsen Onderwijs te Samarang ter inzage een 

 door den toenmaligen Inlandschen onderwijzer te Tëgal, Mas Wignjawiana samen- 

 gestelde vergelijkende woordenlijst, bevattende 1007 te Tëgal in gebruik zijnde 

 en dialektisch geachte woorden met de gelijkwaardig geachte Sala'sche woorden 

 er naast. Bovendien bevatte de lijst nog 377 zinnen, waarin die woorden voor- 

 kwamen en eenige regels betreffende de afwijkingen van de Sala'sche uitspraak. 



Bij lezing bleek dit stuk een zeer waardevol materiaal te bevatten voor 

 een studie over het Tëgalsch dialekt, zoodat ik den Heer Uytterbroeck in overwe- 

 ging gaf, het systematisch om te werken tot een voor publicatie geschikte ver- 

 handeling. Om verschillende redenen meende hij echter, daartoe niet zelf over 

 te moeten gaan, maar gaf hij er mij de vrije beschikking over, voor het geval 

 ik het stuk zelf mocht willen bewerken. 



Te kwader ure liet ik me er toe verleiden, de weinige vrije Zondagen, 

 die ik geheel voor mij zelf had, aan deze studie te wijden, maar toen ik na 2£ 

 jaar aan het einde van het werk gekomen was, bleek het, dat het resultaat niet 

 voldeed aan de eischen, die men aan een dergelijke verhandeling mag stellen. 



Hoewel — zooals gezegd — het handschrift een zeer waardevol materiaal 

 bevatte en ook de wijze van bewerking den verzamelaar alle eer aandeed, rees 

 bij tal en nog eens tal van opgegeven woorden de vraag op: heeft de opsteller 

 wel den juisten Sala'schen term er voor opgegeven. Bij vele bleek zelfs met 

 zekerheid uit de opgegeven voorbeelden, dat dat niet het geval kon zijn. En wat 

 die voorbeelden zelf betreft: naast de als dialektisch opgegeven woorden kwamen 

 in andere zinnen weder de daarvoor opgegeven Sala'sche equivalenten voor. 



Bij tal van andere woorden weder rees het vermoeden op, dat ze ook te 

 Soerakarta voorkwamen, een vermoeden, dat versterkt werd door de omstandigheid, 

 dat er verschillende woorden werden opgegeven, waarbij alle twijfel te dien aan- 

 zien uitgesloten was. 



Wilde er dus iets uit voortkomen, dat eenige blijvende waarde zou hebben, 

 dan was plaatselijk onderzoek te Tëgal en vergelijking daarna te Soerakarta een 

 noodzakelijk vereischte. 



Hadden in een vorige betrekking de vakantiën mij steeds ruimschoots 

 gelegenheid gegeven, om dergelijke plaatselijke onderzoekingen op eigen gelegen- 



