II 



heid en op eigen kosten te doen, voor een kontroleur bestaan dergelijke moge- 

 lijkheden niet. 



Het bestuur van het Bataviaasch Genootschap was echter zoo welwillend, 

 zich ter zake tot de Regeering te wenden, met het gevolg, dat mij toen door 

 Haar een opdracht werd verstrekt, om de verkregen uitkomsten, loopende over 

 1042 woorden, nader plaatselijk te Tëgal en te Soerakarta te gaan verifiëeren. 



Het onderzoek te Tegal had plaats door ondervraging van een zevental 

 personen, behoorende tot verschillende klassen der bevolking, zoowel uit den 

 ambtenaarsstand als uit de hefie des volks. Bij dat onderzoek bleken tal van in 

 het boven aangehaalde stuk als dialektisch opgegeven woorden aan mijn bericht- 

 gevers onbekend te zijn. 



Daar de mogelijkheid intusschen niet uitgesloten is, dat zij toch te Tëgal 

 bestaan, en dat het negatieve resultaat van mijn onderzoek toegeschreven moet 

 worden hetzij aan wederzijdsch misverstand bij het onderzoek, hetzij aan onkunde 

 van mijn berichtgevers, worden zij, voor zoover niet in den tekst bij andere 

 artikels vermeld, volledigheidshalve hieronder toch opgegeven (bijl. I). 



Hierbij moet nog het volgende in aanmerking worden genomen : Zooals 

 mij bij mijn onderzoek herhaaldelijk bleek, bestaan er in Tëgal te dezen aanzien 

 tal van plaatselijke verschillen en komen er woorden voor, die soms eenige palen 

 verder door den gewonen, van nature niet reislustigen desa-Javaan niet verstaan 

 worden. Een voorbeeld daarvan is te vinden bij Qrvi in bijl. 2. 



Ik nam nu voor mijn onderzoek als standaard-dialekt aan dat van de 

 hoofdplaats Tëgal en den naasten omtrek, zoodat het zeer goed mogelijk zou zijn, 

 dat de bewuste woorden elders in de afdeeliüg wèl in gebruik zijn. In hoever 

 het dialekt van de hoofdplaats inderdaad als type kan gelden voor dat van de 

 geheele streek, zou een punt van nader onderzoek moeten uitmaken. Mij ontbrak 

 de tijd voor het tijdroovende vergelijkende taalonderzoek, dat daarvoor noodig 

 zou zijn. 



Bovendien geldt daarbij het bezwaar, dat door de hoogere standen met 

 een zekere minachting op het plaatselijke patois wordt nedergezien en de hoogst- 

 geplaatsten er zich op beroemen, dat in hun huis en door hun omgeving niet 

 anders dan het „zuivere", alleenzaligmakende Sala'sche dialekt wordt gesproken. 

 Het plaatselijk idioom is goed genoeg voor koopvrouwen en dergelijk volk, en 

 dan ook nog alleen dan, wanneer het blijken mocht, dat de betrokkene te dom 

 en te onbevattelijk mocht zijn voor het „zuivere" Javaansch. Eerst met verbazing, 

 later met een zeker welwillend medelijden werd het dan ook aangezien, dat ik 

 al dadelijk trachtte, mij in dat plaatselijk dialekt uit te drukken. 



Bij een dergelijk vergelijkend dialekten-onderzoek als door mij bedoeld 

 moet men dus niet verwachten, veel voorlichting of hulp te ondervinden van de 

 hoogere Inlandsche ambtenaarswereld. Zoo was b. v. het woord no, 271 aan hun 

 hoogsten chef niettegenstaande een meer dan dertigjarig verblijf nog onbekend, 



