43 



fet'sawa, doch van nai o'an nai fettoh (nai = heer, o'an = kind, fettoh =rr vrouw) 

 en niet van oemah-inaneh, doch van nai maloen spreekt. 



HOOFDSTUK X. 



INRICHTING VAN DORPEN EN 

 WONINGEN. 



In Noord Tétoen bestaan de dorpen (Kanoea of Kotta) gewoonlijk uit 

 6 tot 20 huizen, die door een omheining- omgeven zijn. Die omheining is gemaakt 

 hetzij van los op elkaar gestapelde steenen, hetzij van horizontaal liggende boom- 

 stammen en boomtakken, die men heeft opgestapeld tusschen van afstand tot 

 afstand paarsgewijze, verticaal in den grond gestoken stammen. Ken flinke om- 

 heining is wel 2 meter hoog en één meter dik. 



In oorlogstijd werpt men buiten en op die muren bamboe doeri (doornbamboe). 



Een smalle deur of opening in de omheining, die 's nachts gesloten of versperd 

 wordt, geeft tot het dorp toegang. 



De meeste dorpen zijn op heuvel- of bergtoppen, rotsen of andere moeilijk 

 genaakbare plaatsen gebouwd, ten einde in oorlogstijd beter tegen vijandelijke 

 overvallen beveiligd te zijn Water is op die plaatsen bijna nooit te krijgen, zoo- 

 dat dit nagenoeg steeds van buiten, soms van vrij ver moet worden aangedragen. 



De dorpen der radja's hebben een sadan fettoh binnen, en een sadan manèh 

 buiten de muren; in het hoofdstuk oorlog zullen wij daar nader op terugkomen. 



In de woonplaatsen van hoofden vindt men voorts hetzij een istasi, een 

 overdekte plaats waar dienstzaken besproken worden, dan wel een hasoroe-fatin 

 (letterlijk — ontmoetplaats), die tot datzelfde doel dienst doet en bestaat uit een 

 groote breed getakte boom, om welks stam platte steenen gelegd zijn die tot 

 zitplaats dienen. Soms is zoo'n hasoroe-fatin door een laag muurtje omgeven. 



Bij bijna iedere kanoea of kotta behooren één of meer gehuchten, lö'oh. 

 Een lo'oh bestaat uit 2 tot 6 gewone dan wel tuinhuizen en is soms. doch niet 

 altijd door een omheining omgeven 



In tegenstelling met de kotta's die men op moeilijk te bereiken plaatsen 

 bouwt, kiest men voor de lo'oh plekken uit, die gunstig gelegen zijn om het toe- 

 zicht op z'n paarden en karbouwen te kunnen houden en zijn tuinen te kunnen 

 bewaken. Ze liggen dan ook steeds aan of' nabij rivieren, beken of bronnen 



Een familie heeft gewoonlijk haar eigenlijk woonhuis in de kotta, doch 

 bovendien een huis in een lo'oh, waar a tour de röle eenige harer leden verblijf 

 houden om op de velden en het vee te passen. 



