48 



De persoon die daarbij hulp verleent is gewoonlijk een vrouw, een enkele 

 keer echter ook wel 'n man ; men noemt haar emma kaër karonak (emma ~ 

 mensch, kaër =; vasthouden, karonak — glad), dus de persoon die het gladde 

 (kind) vasthoudt. 



Het zijn eenvoudig menschen, die door ondervinding verstand van de 

 behandeling van zwangerschap en van bevallingen hebben opgedaan en die men 

 in elk dorp aantreft. Zij verrichten hun werk als vriendschapsdienst, maken er 

 geen beroep van. De schors en de boomwortelen die ze als medicijn gebruiken 

 zoeken zij zelf; ieder neemt daarvoor z'n eigen soorten 



Wanneer een vrouw 6 a 8 maanden zwanger is en haar toestand ook 

 invloed op hare gelaatstrekken begint uit te oefenen, zegt men tot haar: „o-ne 

 isien kokèk" oi „ö-ne isien iha loean" (ó=jou, isien = lichaam, kokèk = 

 verlaten, iha = zijn, loean =: buiten), waarmede men bedoelt dat een deel harer 

 zeven zielen die zij in gezonden toestand heeft, evenals ingeval van ziekte haar 

 lichaam heeft verlaten. 



Het is dan tijd dat de mak'dok (toovenaar-dokter) wordt geroepen om de 

 verdwenen zielen naar het lichaam der zwangere terug te voeren. Hoe hij dat 

 bewerkstelligt, zullen wij in het hoofdstuk over „godsdienst" nader uiteenzetten. 



Wanneer het oogenblik der bevalling nadert, wordt de emma kaër karonak 

 geroepen om te assisteeren. Haar hulp is ook bij abnormale bevallingen van 

 weinig ingrijpenden aard en bepaalt zich hoofdzakelijk tot het wrijven van den 

 buik met de zooeven reeds genoemde ingrediënten; voor het overige laat ze den 

 gang van zaken aan moeder natuur over. 



Zoodra het kind geboren is wordt de navelstreng met een mesje of met 

 een scherp gemaakt stuk bamboe, van de soort die fafoeloe genoemd wordt, 

 doorgesneden. 



De jonggeborene wordt vervolgens met warm water begoten en met këmiri 

 en kapas schoon gemaakt. 



De moeder wordt ook met warm water besprenkeld, terwijl men haar 

 bovendien met kracht water tegen den buik, de lendenen en den nek gooit en 

 een in het vuur verwarmden ouden doek op buik, borsten, nek en voorhoofd drukt. 



Die behandeling van den buik en van de lendenen heeft ten doel alle 

 inwendige vuil te verwijderen, die der borsten om de melkvorming te bespoedigen 

 en te bevorderen en die van den nek en van 't voorhoofd om flauwte te voorkomen. 



Deze bewerking der genoemde lichaamsdeelen wordt gedurende geruimen 

 tijd, dikwijls tot aan het haarscheren van het kind, gewoonlijk om de twee, drie 

 dagen herhaald. 



Met dezelfde bedoeling drinkt de jonge moeder gedurende de eerste dagen 

 warm water en soms arak. 



De nageboorte wordt in een ouden pot of mand gedaan, die, om spoedig 

 bederf te voorkomen, verder met asch wordt gevuld en dan voorloopig bewaard. 



