66 



die uit het lijk te voorschijn komen op te zuigen en te voorkomen dat deze door 

 den bodem der kist heendruipen. Bij gegoede lieden worden over de asch 

 één of meerdere slimoets uitgespreid en wordt op die slimoets, ter plaatse 

 waar 't hoofd van den overledene zal komen te liggen, bij wijze van hoofdkussen 

 een gouden — , en daar waar de rug zal komen, bij wijze van ligmat een zilveren 

 plaat gelegd. 



Bovendien wordt het noodige geld, soms tot een bedrag van 200 gulden 

 en meer in de bist gedeponeerd, opdat de zielen van den doode dat zoo noodig 

 zullen kunnen gebruiken. 



Dan wordt het in slimoets gewikkelde lijk in de kist of doos gelegd en 

 wordt op de plaats waar zich de knieën bevinden een steen „ain diekien'' ge- 

 naamd, geplaatst, die daar een paar dagen blijft liggen om het kromtrekken der 

 knieën te voorkomen. 



Na eenige dagen wordt de ain diekien er afgenomen en naast de kist 

 neergelegd. 



De kisten en doozen worden niet met een deksel gesloten, doch eenvoudig 

 met één of meer slimoets toegedekt Ze worden op een mat op den vloer van het 

 vertrek der woning neergezet. De mat wordt later bij de begrafenis om de kist 

 of doos of om de slimoets waarin het lijk gewikkeld is heen gerold en dan met 

 een touw vastgebonden. 



Ten teeken van rouw scheren de naaste mannelijke familieleden of wanneer 

 de doode een radja was, al zijn mannelijke onderdanen het hoofd kaal, behalve 

 enkelen, b. v. de oudste zoon, of bij een radja de voornaamste onderhoofden, die 

 een gedeelte van het haar boven op het hoofd laten staan. 



Voorts draagt men zwarte hoofddoeken en onthoudt men zich van het ge- 

 bruik van glimmende sieraden of bedekt deze met zwarte doeken. Ook wordt 

 niet gedanst (likoerai en tébé) en niet gezongen (behalve lijkzangen) en is het 

 den rouwdragenden verboden te fluiten of leven te maken. 



De rouw duurt tot na afloop van de begrafenis. Intusschen geeft men 

 aan de eigen oemah-maneh van den doode van het sterfgeval kennis. 



Deze kennisgeving gaat bij gewone lieden vrij eenvoudig; bij hoogge- 

 plaatsten en vooral bij vorstelijke families is daar echter de noodige drukte aan 

 verbonden. De overbrenger van de jobstijding is dan namelijk bang voor de 

 woede, waarin de oemah-maneh op het hooren van het sterfgeval zal ontsteken, 

 en doet om deze zooveel mogelijk te bezweren, het bericht vergezeld gaan van 

 een geschenk ter waarde van b. v. 3 s^vereigns en 30 gulden, terwijl hij dat 

 bericht zelf zoo voorzichtig mogelijk, in de bloemr ijkste taal die men zich denken 

 kan inkleedt. 



De oemah-maneh is echter niettegenstaande dat alles aan de eer harer 

 familie verplicht zich boos te toonen en geeft woedend ten antwoord dat boean 

 (behekste personen) de zielen des dooden hebben opgegeten, dat die boean in de 



