67 



omgeving van den doode verblijf houden en dat zij, de oemah-maneh, eisebt, dat 

 die boean gegrepen zullen worden, opdat zij, de oemah-maneh, hen bij haar 

 komst zal kunnen dooden (hetgeen dan ook dikwijls geschiedt). 



Naar aanleiding van dat bericht begeeft de oemah maneh zich eenige 

 dagen later (5 a 10 dagen na het overlijden) naar het sterfhuis. Oemah-maneh 

 mai foei wé, saoe taha badé (mai = komen, foei = gieten, wé = water, saoe = 

 mogen, taha-kappen, badé = schoffelen) hetgeen wil zeggen dat de oemah-maneh 

 komt om water te gieten, opdat de familieleden van den doode weer zullen mogen 

 kappen en schoffelen, m. a. w. zullen mogen werken. Hoe men aan die uit- 

 drukking k^mt zal uit het volgende blijken. 



De oemah-maneh treedt het sterfhuis niet binnen, doch houdt op eenigeu 

 afstand daarvan halt en zendt dan iemand met een slimoet vooruit, om dat kleeding- 

 stuk aan de familie van den doode aan te bieden. Deze geeft daar 2 gulden tot 

 één sovereign en tien gulden, soms nog meer voor in de plaats, welk geld weder 

 door den boodschapper aan de oemah-maneh wordt ter hand gesteld. 



Bij radja families volgt dan een lang gesprek tusschen oemah-maneh en de 

 eigen familie des dooden (alien-maoen), die daarbij in twee partijen tegenover 

 elkaar staan. 



De oemah-maneh begint met een mededeeling, die in 't kort luidt als volgt : 



„Tn mijne bergen, in mijn groot land, hebben wij de honden hooien blaffen en 



„de hanen hooren kraaien, de trommen hooren roffelen en de gongs hooren luiden ; 



„nu zijn wij gekomen uit onze bergen, uit ons groote land, om te vernemen wat er 



„gaande is, wat de oorzaak dier geluiden is geweest. 



De alien maoen geven dan een antwoord dat in 't kort op het volgende 

 neerkomt : 



„Ik was bezig in mijn tuinen, ik werkte op het land, om te zorgen dat 

 „het den hoogen doode aan niets zou ontbreken, dat hij van de beste spijs in 

 „overvloed zou hebben; wij waakten ervoor dat de regen hem niet kon deren, 

 „dat de wind hem niet tot last kon zijn, toen plotseling zijn Vader in den hemel 

 „hem heeft gegrepen. Wij offerden dieren om de booze geesten te verzoenen, 

 „maar niets mocht baten. Het ongeluk geschiedde: de groote waringin keerde 

 „zijn takken naar omlaag, zijne wortelen omhoog; wij schoren ons hoofd, trokken 

 „vuile kleeren aan, sloegen op de gongs, roffelden op de trommen ; de honden 

 „begonnen te blaffen, de hanen te kraaien. Dat is het wat gij in uwe bergen, 

 „in uw groot land hebt gehoord. En thans komt gij daarnaar informeeren, komt 

 „ge zien hoe groot ons ongeluk is, hoe de waringin het onderste boven is gekeerd", 

 enz. enz. Vervolgens gaat men onder luid geween en geweeklaag en onder het 

 afschieten van geweren het sterfhuis binnen. 



Er moet dan aan den doode geofferd, hem moet m. a. w. te eten gegeven worden 

 Daartoe wordt een varkentje geslacht en het vleesch ervan, zoomede rijst. 

 gekookt. 



