72 



den rouw van tijd tot tijd ten beste heeft gegeven, tot een volgend sterfgeval 

 vergeten. 



Ten slotte wordt een deel van het vleesch in evenveel hoopeu verdeeld, 

 als er families zijn en worden die hoopen achtereenvolgens met een toespraak 

 en nadat de spreker er met een bamboe een flinken slag op gegeven heeft, aan 

 die families uitgereikt, die dan elk hun deel mede naar huis nemen De families 

 der oemah-maneh krijgen daarbij weder minder dan die der fet'sawa. Daar tegen- 

 over staat, dat de oemah-maneh voor eiken door hen gepresteerden dienst een be- 

 looning krijgen, terwijl de fettohsawa vóór hun vertrek een bijdrage moeten geven 

 om de gemaakte onkosten te helpen betalen. 



Niet alle lijken worden op de hier boven geschetste wijze behandeld. 



Wanneer iemand b. v bij zijn overlijden veel schulden nalaat en de kinderen 

 weinig lust gevoelen deze te betalen, dan vragen zij zoo spoedig mogelijk naden 

 dood aan hun radja vergunning om het lijk onmiddellijk te mogen begraven. 



Wanneer de radja die vergunning geeft, dan wordt de doode zoo spoedig moge- 

 lijk, zonder offers, zonder feest en zonder de minste drukte ergens aan den kant van 

 een weg en niet in het familiegraf ter aarde besteld. De doode wordt dus behandeld 

 alsof hij nimmer tot de familie heeft behoord ; men ontkent als 't ware familie van den 

 overledene te zijn en dat geeft den kinderen het recht om, wanneer er crediteuren 

 komen die van hen de betaling der schulden vorderen, die mede te deelen dat ze 

 niets met de schulden uit te staan hebben en dat de crediteuren deze maar bij 

 het graf van den schuldenaar moeten invorderen. 



Bij zulke graven wordt niet aan de matabian (geesten der voorvaderen) 

 geofferd. 



Dikwijls gebeurt het dat later, wanneer de kinderen veronderstellen kun- 

 nen dat de schulden in het vergeetboek geraakt zijn, deze een steen van dat graf 

 aan den kant van de weg naar het familiegraf overbrengen. 



Zoo'n steen wordt door hen daar in een slimoet heeugedragen, terwijl ze 

 daarbij even voor het verlaten van het graf des schuldenaars een geweer afschie- 

 ten, om de zielen van den doode te roepen en hun den weg naar het familiegraf 

 te wijzen, opdat ze daar later, bij het offeren aan de matabian, ook zullen kunnen 

 komen om een deel van dat offer te ontvangen. 



Van de lijken van dieven en moordenaars, die ingevolge vonnis, dan wel 

 ten gevolge van betrapping op heeterdaad zijn gedood, worden de hoofden afge- 

 slagen, welke daarna op palen aan den kant van den weg worden gezet om den 

 voorbijgangers ter waarschuwing te strekken. De lichamen worden in kuilen in 

 den grond gestopt. 



De lijken van ter dood gebrachte boean (behekste personen) worden even- 

 eens eenvoudig in kuilen geworpen en met wat aarde bedekt. 



Alleen in Naitimoe worden ook hunne koppen op palen gezet. 



