73 



De lijken van in den oorlog gesneuvelde lieden en van hen die aan de 

 gevolgen van in den krijg bekomen wonden zijn gestorven, worden in de sadan 

 nabij de woning van den radja begraven zonder dat daarbij offers worden gebracht, 

 feestelijkheden worden gegeven of ceremoniën worden vervuld ; hun dood wordt 

 namelijk als een slechte dood beschouwd, is manas (manas = warm) zooals de 

 inlanders zeggen. Op hunne graven worden geene grafteekens aangebracht, even- 

 min als op die van moordenaars, dieven en behekste personen. 



De lijken van lieden die vermoord zijn zonder dat het gelukt is de daders 

 te vatten, worden in een slimoet en een mat gewikkeld op een balé-balé in een 

 boom geplaatst of ook wel buiten op een balé-balé gedeponeerd, totdat de dader 

 van den moord gevonden is. Eerst dan mag 't lijk op de gewone manier be- 

 graven worden. Dezelfde behandeling ondergaat het lijk van den persoon die, 

 op heeterdaad op overspel betrapt zijnde, is gedood terwijl zijn medeplichtige is 

 weten te ontkomen. Het lijk wordt dan in een boom of althans buiten neerge- 

 legd, totdat die medeplichtige gevat is. Wanneer beide schuldigen aan een over- 

 spelzaak bij ontdekking op heeterdaad tegelijkertijd gedood worden, mogen hunne 

 lijken op de gewone wijze begraven worden, omdat er dan geen gerechtelijke 

 zaak van gemaakt wordt. 



in Zuid-Tétoen worden de lijken geheel anders behandeld dan hierboven 

 ten aanzien van Noord-Tétoen werd medegedeeld. De kleine man begraaft er 

 zijn lijken, in slimoets en in een mat gewikkeld, twee of drie dagen na het over- 

 lijden. Er wordt daarbij geslacht en feestgevierd. 



De aanzienlijken zijn gewoon de lijken op een mat in hunne woning te 

 leggen en met een paar slimoets te overdekken. Na een dag of vier, wanneer 

 het reeds in vrij ver gevorderden staat van ontbinding verkeert, worden de sli- 

 moets weggenomen en wordt het lijk met asch bestrooid, waarna men er, nog wel 

 met de vingers, de huid, het vleesch, de ingewanden enz. zooveel mogelijk af- 

 krabt en aftrekt. 



Dat deel van het lijk dat nog niet genoeg vergaan is om gemakkelijk van 

 't geraamte verwijderd te kunnen worden, laat men weder een paar dagen liggen, 

 strooit dan weder asch en zet de bewerking van het afkrabben daarna voort. 



Op die wijze gaat men door totdat niets dan het geraamte overblijft. 



Eerst dan begint de familie te weenen, want eerst dan is de doode pas 

 werkelijk dood. 



Vóór dien tijd had hij nog ,,isien manas, oeloeu moras" (ïsien = lichaam, 

 manHS = warm, oeloen = hoofd, moras — ziek, pijn), dus koorts en hoofdpijn. 



Het afgekrabde gedeelte wordt gewoon in een kuil gestopt, het geraamte 

 wordt echter in slimoets en in een mat gewikkeld om na één a twee maanden 

 begraven te worden, waarbij dan een feest wordt gegeven 



