76 



Ook komt het voor dat zulk een droom aan het vinden van den steen voor- 

 afgaat; in zoo'n geval wordt in dien droom de plaats waar de steen ligt aangegeven, 

 waarna men hem bij het ontwaken kan gaan zoeken. Ook gebeurt het wel dat 

 men hem na den droom in z'd sirihzak aantreft. In dit laatste geval werpt de 

 vinder, de zaak niet vertrouwende, den steen weg; indien hij dan den volgenden 

 nacht weer 't zelfde droomt en de steen wederom in z'n sirihzak terecht komt 

 en dit zich, nadat de steen ten tweeden male weggeworpen is, een derde keer 

 nog eens herhaalt, dan behoudt de vinder hem, overtuigd dat er dan geen bedrog 

 meer in 't spel kan zijn. 



Wanneer nu iemand een steen heeft verkregen, waarin een aard of water- 

 geest huist, dan geeft hij daarvan aan zijn familieleden kennis, waarna men aan 

 den geest een offer brengt. Daarna is de vinder verplicht een geschikte plaats 

 voor den steen uit te zoeken. Hij roept daartoe de hulp van een mak'dök in, 

 die door middel van wichelen, waarover later gesproken zal worden, de juiste 

 plaats weet te vinden, waarna daar een ronde of vierkante steenhoop ter hoogte 

 van !/ 2 tot 2 Meter wordt opgericht, op welke verhevenheid één of meer platte 

 steenen worden geplaatst Daar bovenop komt gewoonlijk de gevonden steen 

 (voho matan) te liggen; wanneer hij echter zoo klein is dat men vreest dat hij 

 weg zal raken, verbergt men hem ook wel onder die platte steenen. 



De steenhoop met de platte steenen vormen een soort altaar, voho genaamd; 

 de gevonden steen is daarvan het oog (matan) en heet daarom voho-matan. 



De voho wordt soms met in den grond gestoken stukken hout omgeven 

 om te voorkomen dat hij door varkens en dergelijke beschadigd wordt. Steeds staat 

 bij een voho een paal of stok, waar de onderkaken der offerdieren aangehangen 

 worden. 



Voho's voor de wé-nain vindt men gewoonlijk nabij bronnen, aan den samen- 

 loop van twee rivieren of aan de oevers van een rivier, die voor de rai-nain bij 

 groote boomen of rotsen 



Behalve de voho is ook de naaste omgeving ervan heilig (loelik) ; soms is 

 die heilige omgeving omheind. Het is verboden daar hout te kappen of in de 

 aarde te graven, terwijl dikwijls nog bijzondere verbodsbepalingen aan de verschil- 

 lende heilige plaatsen verbonden zijn, zooals het verbod om er dieren te dooden, 

 het water te verontreinigen, enz.. 



Zulk een in een voho-matan zetelende geest waakt voor het welzijn van 

 den vinder, diens familieleden en hunne afstammelingen Deze moeten echter zorg 

 dragen zijn toorn niet op te wekken, want dan veroorzaakt hij ziekte of dood 

 onder de familie of haar vee, doet misgewas of kinderloosheid ontstaan, de wel- 

 vaart verminderen of andere ongelukken plaats hebben. Zijn toorn kan op ver- 

 schillende wijze opgewekt worden, zooals door het niet brengen van voldoende offers 

 of andere wijze van veronachtzaming, door het niet nakomen van een onder aan- 

 roeping van hem gedane belofte, enz. Ieder mensch heelt minstens één voho- 



