79 



worden. Is het resultaat van dat onderzoek ongunstig, dan moet door middel 

 van wichelen door den mak'dök of eenig anderen deskundige uitgemaakt worden, 

 of de geest waaraan geofferd is nog ontevreden is, dan wel of er een tweede 

 vertoornde geest is die wil dat hem zelf een offer bij zijn eigen voho gebracht 

 wordt. In het laatste geval wordt hem op de boven beschreven manier een nieuw 

 offer gebracht. 



Het eten dat niet op de platte steenen van den voho is gelegd, wordt 

 onder de aanwezigen verdeeld ; de mak'dean krijgt de naan loelik en de onderkaak 

 wordt aan den daarvoor bestemden paal of stok bij den voho gehangen. 



Behalve gelegenheidsoffers als hier boven vermeld, wordt aan den rai nain 

 en den wé-nain geofferd bij 't begin van den djagoeng-oogst. Men gaat dan met 

 7 of 14 klossen jonge djagoeng naar den voho, maakt deze eerst schoon, pelt 

 daarna een of twee klossen af en legt de korrels op de platte steenen, terwijl de 

 stronken aan den paal naast den voho worden gehangen. De overige djagoeng 

 eet men zelf op. 



Voordat dit offer gebracht is mag niemand iets van den oogst nuttigen 



Offers van minder belang worden nog bij verschillende gelegenheden aan 

 de aard- en watergeesten gebracht. Zoo zal b. v. iemand die ter jacht is op de 

 voho's die hij jagende ontmoet eenige rijst of djagoeng korrels strooien of er met 

 een zilveren muntje langs strijken, omdat, indien hij dit nalaat, zijn schoten zullen 

 missen of het wild zal wegblijven. 



Wordt een voho matan vernield, dan ontvlucht de geest die verblijfplaats. 

 In Asoe-manoe b. v. heeft men een voho-matan gehad in den vorm van een 

 cylinder, met een ringvormige indeuking in de bovenste helft en bolvormig van 

 boven. Die indeuking was de hals, 't geen daarboven lag het hoofd, het geheel 

 stelde een mensch voor. Nu ongeveer 50 jaren geleden werd tijdens een oorlog 

 die voho matan door lieden van Lamaknen in stukken geslagen, van welke de drie 

 voornaamste er nog onaangeroerd liggen: alleen de „armen" en de „hoed'' zijn 

 verdwenen. De rai-nain, die in den voho-matan huisde, is gevlucht en komt er 

 alleen even terug, wanneer men er offers brengt ; op andere tijden woont hij elders, 

 is de voho-matan dood, zooals men het uitdrukt. Hem weder levend te maken, 

 d. w. z. den voho matan zooveel mogelijk te restaureeren en den rai-nain over te 

 halen zich weder daarin te vestigen, zou met het brengen van zeer zware offers 

 gepaard gaan, die men tot uu toe niet in staat is geweest bijeen te krijgen. 



Wanneer een voho vernield wordt, doch de voho-matan heel blijft, wordt 

 voor deze laatste een nieuwe plaats gezocht of herstelt men den ouden voho. 

 De herplaatsing eischt echter een offer, terwijl het overbrengen van den voho- 

 matan met eenige plechtigheid gepaard gaat. Men draagt hem b v in zijden 

 slimoets naar zijn nieuwe plaats. 



Wanneer iemand een offer aan zijn voho-matan of aan een anderen geest 

 of macht wil brengen, geeft hij daarvan gewoonlijk vooraf aan zijn geheele 



