80 



familie kennis. De familieleden die dan niet zelf kunnen komen, geven den 

 berichtbrenger wat rijst of arak mede om hun goeden wil te toonen. Hun 

 wordt dan later een stuk van het offerdier gezonden, waarvoor zij b. v. een 

 kwartje of een gulden in ruil geven. Zij die wèl gaan, betalen ook een kleinig- 

 heid. Op deze wijze krijgt de persoon die het offer brengt 't grootste deel der 

 onkosten weder vergoed. 



§ 3. 00RL0C4SGEESTEN. 



Een andere categorie van geesten vormen de kakaloek, welk woord „zak" 

 beteekent. De kakaloek zijn de geesten des oorlogs; zij hebben de speciale 

 eigenschap, dat zij den personen die onder hen ressorteeren geluk in den krijg 

 kunnen verschaffen en hen onkwetsbaar kunnen maken voor de vijandelijke wapens. 



Zij zetelen in steenen, kakaloek isien (isien — - lichaam) en kakaloek biroe 

 geheeten of in stukken boomwortel, eveneens kakaloek isien genaamd. Die 

 steenen zijn evenals de voho-matan van bijzonderen vorm ; er zijn echter niet 

 zulke zware bij als dat bij die voho-matan wel 't geval is. 



Ze worden ook op dezelfde wijze als deze laatste verkregen, met dien 

 verstande dat de vinder droomt dat in den steen een kakaloek huist, die hem 

 voorspoed in den oorlog belooft, hem tot een dapper voorvechter zal maken en 

 zijn lichaam tegen kogels en lansen zal beschermen. 



Kakaloek isien zijn alle uit den ouden tijd afkomstig en voor zoover zij 

 uit boomwortels bestaan, door de eerste menschen op aarde medegebracht ; tegen- 

 woordig worden ze niet meer gevonden. Kakaloek biroe ontdekt men ook thans 

 nog wel. 



De steenen en boomwortels werden en worden nadat ze gevonden zijn en 

 nadat aan hen geofferd is, in een rood zakje genaaid en op de bahani (het kleine 

 zolderinkje bij den nok van het dak) van de woning des vinders bewaard. 



De kakaloek isien en de kakaloek biroe hebben lang niet dezelfde kracht ; 

 eerstgenoemde zijn verreweg de machtigste; de kakaloek biroe zijn wat men zou 

 kunnen noemen de kinderen of knechten van den kakaloek isien en bezitten slechts 

 het vermogen om iemand onkwetsbaar te maken, terwijl de kakaloek isien behalve 

 geluk in den strijd, ook in 't algemeen evenals de rai nain ongeluk van allerlei 

 aard over de onder hen staande personen kunnen brengen. Iedere kakaloek biroe 

 ressorteert dan ook onder den een of' anderen kakaloek isien; geheel zelfstandige 

 kakaloek biroe bestaan niet. 



De kakaloek biroe worden, hetzij te zamen met den kakaloek isien waartoe 

 zij behooren, hetzij in een andere woning, die des vinders, afzonderlijk bewaard. 



Zooals reeds gezegd werd, zijn beide soorten van kakaloek in roode zakjes 

 genaaid, aan welke zij hun naam kakaloek of zak ontleenen. 



Zoo'n zak of meerdere zulke zakjes worden in een mandje op de bahani 



