87 



stukje langs den steen wordt gewreven, is de medicijn gereed om gebruikt te 

 worden. 



Gewoonlijk wordt ze door den eigenaar met sirih, pinang en kalk gekauwd 

 en op het zieke of pijnlijke lichaamsdeel gelegd; bij open wonden wordt de 

 kalk achterwege gelaten. 



Voor enkele ziekten, b. v. voor druiper, geeft men inwendige medicijnen, meest- 

 al afkooksels van schors, boomwortelen of bladeren. 



Wanneer de ziekte van ernstiger aard is of wordt, dan neemt men z"n 

 toevlucht tot den geneesheer-toovenaar, mak'dök genaamd, die wij in enkele zijner 

 functiën hiervoor reeds ontmoet hebben. 



Diens voornaamste kracht schuilt in zijn Koba o'an (van koba =: sirihmand- 

 je, o'an = kind), een steentje van meestal bijzonderen vorm, dat een van de 

 voorvaderen van den mak'dök, dan wel hij zelf gevonden heeft op dezelfde 

 manier als anderen een voho-matan of een kakaloek hebben gevonden, met dit 

 verschil, dat de vinder van den koba o'an gedroomd heeft dat de geest die in 

 den steen huist hem tot een groot geneesheer zal maken. Die steen gaat van 

 geslacht op geslacht over en schenkt aan ieder die hem in bezit heeft en droomt 

 dat hij hem geneeskundige bekwaamheden geeft, de macht zieken te genezen. 



Wanneer echter iemand die zoo 'n steen geërfd heeft in 't geheel niet 

 over hem droomt, houdt zijn wondermacht op. 



De steen wordt met de een of andere oude zilveren munt die hem tot 

 voetstuk dient en met een deel van 's makMok's medicijnen in een klein, van 

 een deksel voorzien mandje (Koba o'an, d.i kind-mandje of klein mandje) 

 bewaard, waaraan de steen zijn naam ontleent. 



De medicijnen worden door den mak'dök op dezelfde manier gezocht 

 als die van hen die kleine ongesteldheden genezen, met dit verschil echter d;it 

 daarbij in plaats van een willekeurige steen de koba o'an wordt gebruikt. Welke 

 soort schors en boomwortelen de mak'dök in verschillende gevallen gebruiken 

 moet, is hem van zijn voorvaderen bekend, die het van den oorspronkelijken 

 vinder van den koba o'an weten, wien die medicijnen in den droom zijn medegedeeld. 



Een pas beginnende mak'dök probeert eerst zijn kunst op zn huisge- 

 nooten en vrienden en eerst wanneer hij bij hen succes heeft, breidt zich zijn 

 praktijk verder uit. Bekwame mak'döks worden dikwijls door ver verwijderd 

 wonende zieken geraadpleegd. 



Stel nu dat de mak'dök bij een zieke wordt geroepen die reeds, doch 

 tevergeefs, door dezen of genen ouden dorpsgenoot gemedicineerd is. De 

 mak'dök moet dan eerst de reden trachten te ontdekken, waarom die 

 medicijnen niet geholpen hebben. Daartoe onderzoekt hij het zieke lichaamsdeel 

 en voelt hij de pols van den patiënt, terwijl hij dezen tevens verschillende vragen 

 stelt. Hij komt dan tot de conclusie dat de medicijn niet geholpen heeft, omdat 

 ze krachteloos is gemaakt door deze of gene op den patiënt vertoornde macht, 



