93 



koesambiboom gehangen, dan wel in een doosje in zijn sirihzak bewaard. De 

 naan-loelik heeft dan niet zijn gewone grootte en vorm, doch bestaat dan uit slechts 

 een paar korreltjes gedroogd vleesch. 



Deze nu tracht de mak'dók van den boean terug te krijgen of worden 

 door hem uit den koesambiboom gezocht. Zoodra hij ze in zijn bezit heeft, legt 

 hij ze op een schoteltje of op een plaat en bespuwt ze met fijngekauwd, gedroogd 

 klappervleesch, waarin de naan loelik dan oplost. Daarna wordt de zieke op de 

 lichaamsdeelen waar hij pijn voelt of die ziekelijk aangedaan zijn met die oplos- 

 sing gewreven en worden de uit zijn lichaam afwezige zielen op de in § 6 bespro- 

 ken wijze daarheen door den mak'dök teruggevoerd 



Ook met behulp van boomwortelen en boomschors kan een boean iemand 

 ongelukken en rampen bezorgen Welke wortels en welke, schors hij daarvoor 

 noodig heeft is alleen aan hem bekend 



Hij omwindt ze met een rooden draad en begraaft ze dan ergens in een 

 tuin of in een buffelkraal of onder iemands huis, al naarmate hij misgewas, vee- 

 ziekte of ziekte onder menschen wil veroorzaken 



Wanneer men echter bemerkt, dat de ramp aan een boean te wijten is, 

 kan men alweer den mak'dok te hulp roepen, die de plaats waar de wortels en 

 de schors begraven zijn opspoort en ze vervolgens van daar verwijdert om het 

 ongeluk te doen ophouden 



Een boean kan echter niet over iedereen zijn macht uitoefenen; deze is 

 beperkt tot die personen die hem wel eens iets misdaan hebben of hem onaange- 

 naam hebben bejegend. 



Zoo kan hij zich wreken op iemand die hem boete heeft opgelegd, die hem 

 heeft uitgescholden, die hem een verzoek heeft geweigerd, enz. 



Vandaar dat de boean die men in bijna elk dorp aantreft en die overigens 

 als gewone menschen te midden der bevolking leven, door de personen in hunne 

 omgeving worden gevreesd en ontzien, doch niet geëerd Zoo zullen alleen mannen 

 en vrouwen uit den minderen stand met boean willen huwen, doch zal men hen 

 steeds beleefd en voorkomend behandelen en door hen gedane verzoeken zooveel 

 mogelijk inwilligen. De boean maken daarvan dikwijls gebruik om geheel of 

 gedeeltelijk van anderen te leven door hen nu dit dan dat te vragen. Vraagt hij 

 te veel, dan zal men door vriendelijk met hem te praten, trachten hem zijn eischen 

 te doen verminderen. 



Wanneer iemand een ongeluk treft dat hij aan een boean toeschrijft, zal hij. 

 vóór en aleer hij de hulp van den mak'dök inroept, trachten om van den ver- 

 toornden boean te verkrijgen dat deze zelf hem van de plaag bevrijdt. Hij klaagt 

 dien boean daartoe zijn nood en vraagt hem om hulp, doch draagt zorg hem 

 niet te doen bemerken dat hij, dus die boean zelf, voor den veroorzaker van de 

 ellende wordt aangezien. Meermalen laat de boean zich dan vertederen om den 

 ongelukige te helpen; is deze door ziekte bezocht, dan medicineert hij hem door 



