95 



Gewoonlijk wordt niet slechts één enkele persoon wegens boean zijn veroor- 

 deeld, doch geldt het vonnis tevens zijn naaste familieleden (vrouw en kinderen) en 

 soms zijne vrienden. Deze toch zijn zooals hierboven reeds werd medegedeeld, 

 hetzij wegens overerving, hetzij wegens besmetting ook boean De waarschijnlijkheid 

 brengt mede dat ze ook hebben gegeten van het dier of de dieren, waarin de 

 zielen van het slachtoffer of van de slachtoffers van den hoofdschuldige zijn ver- 

 anderd geworden en dat zij dus medeplichtig zijn. Veel behoeft er dan ook niet 

 bij te komen om hen hetzelfde lot als dat van den dader te doen ondergaan. 

 Voorzoover zij volwassen zijn worden ze echter ondervraagd, welke ondervraging 

 soms door mishandeling wordt voorafgegaan, die hen dikwijls tot bekentenis brengt, 

 hoewel ook bij hen vrijwillige bekentenissen niet zeldzaam zijn. 



Van tijd tot tijd wordt een geheele familie, vader, moeder en kindereu 

 vermoord als slachtoffer van het geloof aan boean. 



Het boean schap is zeer zeker een mystiek, diep treurig bijgeloof, vreemd 

 zoowel om het grove en domme ervan als door de betrekkelijk veel voorkomende 

 bekentenissen van schuld van hen die voor boean worden aangezien. Men vergete 

 echter niet dat het vaste geloof in het bestaan van boean, in de erfelijkheid en 

 wat ik boven noemde de besmettelijkheid ervan, hen die van boean afstammen, 

 ermede huwen of er veel mede omgaan, langzamerheid suggereert dat zij het 

 zelf ook zijn en dat, wijl die toestand iemand voordeel kan aanbrengen en 

 dat meer zal doen naarmate men er zich meer op beroept en door mystieke 

 handelingen de vrees ervoor bij anderen vermeerdert, - dat op die wijze boean en 

 gewone menschen samenwerken om aen dat bijgeloof voortdurend voedsel te geven. 

 Het schijnt dat zoodoende de meeste boean zei ven overtuigd worden van hun too- 

 vermacht Ook geloof ik dat boean inderdaad wel eens een enkele keer van 

 giftige stoffen gebruik maken om iemand uit den weg te ruimen of ziek te maken. 

 Deze giften doen ze dan natuurlijk heimelijk in iemands eten of drinken, doch aan 

 de buitenwereld doen ze gelooven dat ze van hun bijzondere macht gebruik hebben 

 gemaakt om de ziekte of dat sterfgeval te bewerken. 



Een andere afwijking van de gewone menschenziel is de manoekaat t^van 

 manoek = vogel, aat =. slecht) overeenkomende met de poentianak van andere volken 

 van den Indischen archipel Hoe een manoek aat er uitziet is onbekend, niemand 

 heeft hem ooit aanschouwd ; zijn geluid hoort men echter van tijd tot tijd 

 's nachts in de lucht Het zijn de zielen van vrouwen die tijdens de zwan- 

 gerschap of bij de bevalling vóór het te voorschijn komen der nageboorte zijn 

 overleden. 



Zij veroorzaken ziekte en dood bij zwangere vrouwen, ongeboren kinderen 

 en kleine jongetjes. 



Kraamvrouwen kunnen zich aan hun invloed onttrekken door boven hare 

 slaapplaats, om haren pols of op haar buik gewone amuletten te hangen. 



