98 



water of klapperwater uit de bamboe begoten om ben van de warmte bij bet 

 werken opgedaan te bekoelen, en dus ook alweer om kwade gevolgen ervan 

 te voorkomen. 



Hierna worden de stokken weggebracbt en ergens in een koesambi-boom 

 opgehangen, terwijl men aan de ziel der stokken gelast deze niet te verlaten 

 en niet naar de kraal terug te keeren, opdat ze de buffels niet langer zullen 

 kwellen en pijnigen. 



Wanneer iemands karbouwen uitsterven moet hij zoo spoedig mogelijk 

 andere trachten te krijgen, daar anders zijn sëriu vertoornd wordt en zich op hem 

 zal wreken. Met de zielen van andere dieren maakt men minder omslag, omdat 

 men bij die dieren minder belang heeft 



§ 9. Zielen van planten. 



Behalve de menschen en de dieren zijn ook de planten bezield 



De vraag of de mensch zich al dan niet met de zielen van de ver- 

 schillende planten inlaat, is afhankelijk van de beteekenis die planten voor hem 

 hebben en van de meerdere of mindere moeite die 't hem kost om ze te kweeken, 



Daarom trekt men zich van de ziel van een plant die voor de menschen 

 geen nut heeft niets aan, van de ziel van een plant die wel nuttig is, doch die 

 men gemakkelijk kan krijgen of kweeken weinig, terwijl men de ziel van 

 nuttige, veel zorg vereischende planten op alle mogelijke wijzen ontziet en zich 

 in haar belang heel wat moeite getroost. 



Tot de planten van de laatste categorie behoort alleen de rijst (hare). 

 Het welslagen van den rijstoogst is van zooveel omstandigheden, zooals voldoende 

 besproeiing, afwezigheid van ongedierte, enz. afhankelijk, dat men al het moge- 

 lijke in het werk stelt om mislukking te voorkomen. Daartoe wordt zoowel aan 

 de ziel der plant als aan die van den tuin, waarin ze groeit, geofferd en wordt 

 bovendien zooveel doenlijk gezorgd, dat de ziel der rijst in de plant behouden 

 blijft, daar men anders niets dan ledige halmen zou oogsten. 



De rijstvelden of rijsttuinen worden verdeeld in irrigeerbare of natte sa- 

 wahs (hare wé wé mön), van regen afhankelijke of droge sawahs (hare wé oedan 

 wèn) en van droge tuinen (tö'ós rai marak). 



In 't midden van elk rijstveld vindt men een taro-oeman, d. i. een meestal 

 platte steen, die op eenige gewone steenen ligt en waarnaast een stok in den 

 grond is gestoken. 



In deze taro oeman denkt men zich de ziel van de rijst die er groeit 

 vertegenwoordigd. 



Vóór het uitzaaien der rijst wordt, al naarmate het veld grooter of kleiner 

 is, aan den taro-oeman een varken of een kip geofferd, opdat het zaad goed moge 



groeien. 



