108 



Dit wordt gedaan om de ziel van 't geweer te eten te geven, dus te vriend 

 te honden, daar anders de volgende schoten hun doel niet zullen raken. 



Wanneer men met velen op de jacht is, is telkens wanneer een dier geschoten 

 wordt de naan loelik voor hem die het beest heeft geraakt, terwijl de rest onder 

 de medejagers wordt verdeeld. 



§11. Wichelen. 



In de vorige paragrafen hebben wij meermalen medegedeeld dat verschil- 

 lende aangelegenheden door middel van wichelen worden bepaald, zooals de 

 plaats waar een voho moet worden opgericht, de naam van den geest of van 

 de macht die op iemand vertoornd is, enz. 



Wij zullen thans nagaan hoe dat wichelen (boeka dalan, van boeka = 

 zoeken, dalan = weg) geschiedt. 



Stel dan dat iemand door een ramp is getroffen en niet weet welke macht 

 die ramp over hem gebracht heeft. Hij roept dan de hulp van den mak dök 

 in om dat uit te maken. Deze verschijnt en meet met zijn eene hand tweespan 

 af op den arm van z'n andere hand, beginnende bij den top van den middenvinger 

 en het einde van ieder span met etn kalkstreep op zijn arm aanduidende. 



Hij noemt dan den naam van een der machten op die in staat geweest 

 kunnen zijn de ramp te veroorzaken en probeert vervolgens of de zooeven bewerk- 

 stelligde meting nog uitkomt. Zoo ja, dan noemt hij den naam van een andere 

 macht en meet weer en herhaalt dit zoo noodig net zoo lang, tot die meting 

 faalt. Dit is dan een bewijs dat de laatst door hem opgenoemde macht hem 

 het even ver als vroeger uitspreiden zijner vingers belet. 



Wanneer zich dat verschijnsel tot drie malen toe herhaalt, dan is die macht 

 de gezochte, in casu de vertoornde. 



Zooals men hier één macht uit vele heeft gevonden, kan men ook eene 

 aan zekere voorwaarden voldoende plaats in een bepaalde omgeving uitvinden, 

 door telkens op een andere plaats te gaan staan wichelen, net zoolang tot hier 

 of daar de meting faalt. 



Niet alle mak'dóks volgen de zoo even beschreven wijze van boeka dalan. 



So mmige maken daarbij gebruik van een lans, die diman lakoelo genoemd 

 wordt en die van andere lanssoorten, zooals de diman ladoh en de diman matan 

 boekoe (met bamboeschacht en die jlleen op de jacht gebruikt wordt), verschilt, 

 doordat bij laatstgenoemde soorten de ijzeren punt in de schacht vastzit, terwijl 

 bij de diman lakoelo de schacht in een ijzeren ring steekt, die deel uitmaakt 

 van de lanspunt. 



Vóór dat de mak'dók met behulp van de lans gaat wichelen, legt hij er 

 een zilveren muntje naast, vraagt haar hulp bij 't geen hij doen gaat en bestrooit 

 haar dan met rijst om de ziel van de lans gunstig te stemmen. Dan meet hij op 





