114 



De kogels en het kruit worden tijdens die kennisgave door die geesten 

 „scherp" gemaakt; een schot daarmede gelost is zoo goed als zeker raak en 

 doodelijk. 



Daarna gaat men naar de sadan-manèh van den radja. Dit is een met 

 een lagen steenen muur omheinde ruimte, rondom of nabij een rijks voho (zie 

 hoofdstuk XIV § 2) gelegen. In den muur zijn gewoonlijk twee openingen, terwijl 

 de ruimte grootendeels overschaduwd wordt door een of meer bij den voho staande 

 groote boomen. 



Men verwarre deze sadan manèh (mannelijke sadan), niet met de sadan 

 fettoh (vrouwelijke sadan), eveneens laag ommuurde ruimten, die men op de 

 woonplaatsen van radja's aantreft, doch die slechts dienen om daar zaken te 

 bespreken. 



In de sadan-manèh aangekomen wordt daar aan Nai-Meromah en aan den 

 rai-böt, dus aan den Heer God en aan de groote aarde, van den oorlogstoestand 

 en van de oorzaak die daartoe geleid heeft kennis gegeven en wordt om hunne 

 hulp en bescherming verzocht. 



Bij die kennisgave worden één of twee hanimatan met sirih en pinang 

 op den rijks-voho geplaatst. 



Daarna verricht de radja ten opzichte der strijders nogmaals de bewerking 

 die kabah genoemd wordt en die zooeven reeds werd beschreven, waarop hij de 

 kogels en het kruit die bij het kennisgeven aan de voorouders in de hanimatan 

 hebben gelegen, onder de dapperste koppesnellers of voorvechters uitdeelt, die 

 bij het in ontvangstnemen daarvan als bewijs van hun moed hevig op den grond 

 stampen, woest rondspringen en luid schreeuwen. 



Met dit kruit en die kogels lossen zij meestal bij den aanval de eerste 

 schoten die zelden missen en dus door hunne uitwerking ook de andere, minder 

 ervaren krijgers moed geven. 



Men is dan klaar om uit te rukken. 



Het aantal personen dat aan zoo'n tocht deelneemt is zeer uiteenloopend; 

 het is afhankelijk van het doel dat men beoogt, van het getal krijgers waarover 

 de radja beschikt, enz. 



Het bedraagt van 30 of zelfs minder tot 300 en meer manschappen. 



De bewapening bestaat uit vuursteengeweren, percussiegeweren, lansen 

 en sabels. 



Soms zijn de strijders in hunne beste kleeren gestoken en met sieraden 

 behangen, ten bewijze dat ze de overtuiging hebben dat het hunnen vijanden niet 

 zal gelukken hun in handen te krijgen ; anderen, die minder blufferig, doch prak- 

 tischer van aard zijn, trekken Chineesche broeken en baadjes aan om zich vlugger 

 en gemakkelijker te kunnen bewegen; weder anderen gaan in hun dagelijksch 

 costuum. 



Allen hebben een kakaloek biroe of een weinig van de bij een kakaloek 



