121 



altijd te vinden, omdat hare leden bet zich steeds tot een plicht rekenen in den 

 strijd het voorbeeld te geven. 



De soerik-oeloen worden in alle zaken die met oorlog in verband staan, 

 gehoord en hebben daarop gewoonlijk veel invloed. 



Soms wordt in den oorlog van krijgslisten gebruik gemaakt. Mij is b. v. 

 een geval bekend dat een tiental krijgers een vijandelijke kotta naderde, daarbij 

 zorgend dat ze daarbinnen ontdekt werden en, — toen de + 00 mannen der kotta, 

 meenende met een kleine bende te doen te hebben, die tien krijgers aanvielen — , 

 op de vlucht gingen De 60 kottabewoners trachtten hen in te halen, doch ge- 

 raakten daarbij tusschen een van te voren daar opgestelde dubbele haag van 

 vijanden, waaruit slechts 1 5 hunner wisten te ontkomen ; de anderen werden af- 

 gemaakt en onthalsd. 



Een enkele maal gebeurt het dat twee vijandige benden elkaar ontmoeten. 

 Ze tarten elkaar dan op allerlei wijzen uit en wanneer ze elkaar dicht genoeg 

 genaderd zijn, wordt er geschoten en met lansen geworpen. Zoodra er echter één 

 of een paar dooden gevallen zijn, trekt de partij, welke die dooden gekregen heeft, 

 zich terug, zoodat zulke ontmoetingen dikwijls minder bloedig zijn dan sluiptochten. 

 Een oorlog duurt van een paar maanden tot tien, twintig of meer jaren. 



Wanneer ze zoo lang duren wordt er niet maar steeds doorgevochten of 

 gesneld, doch gebeurt het dat er soms in een jaar of in eenige jaren geen vijan- 

 delijkheden gepleegd worden, of dat deze zich bepalen tot het van elkaar weg- 

 rooven van paarden en karbouwen. 



Een enkele keer krijgt een rijkje het in den oorlog zoo benauwd, dat het 

 door zijn bewoners verlaten wordt. Dit is o. a. gebeurd met het landschap 

 Tahakaij, dat volgens de grensregeling van 1859 aan Portugal behoort, doch dat 

 ten gevolge van een oorlog met Fialaran en Lamak-nen sedert door zijne bewoners 

 werd verlaten en thans door de inlanders als een onderdeel van laatstgenoemd, 

 tot Nederlandsen Timor behoorend landschap wordt beschouwd. 



§ 2. Vrede. 



Wanneer men van het oorlog voeren genoeg krijgt en naar vrede begint 

 te verlangen, dan werpt een neutrale radja zich als tusschenpersoon op. Hij doet 

 dat uit zich zelf, wordt daartoe door de partijen niet, althans niet direct aange- 

 zocht, want dan zou de partij die dat aanzoek deed daardoor haar positie als 

 zwak erkennen en daarvoor zou ze zich schamen. 



Hij, die zich als tusschenpersoon opwerpt, is gewoonlijk iemand die op de 

 strijdende partijen om de een of andere reden eenigen invloed kan uitoefenen, b.v. 

 een radja die oemak-manèh is van de radja's der oorlogvoerende rijkjes. ot 

 wanneer deze rijkjes klein zijn, de radja van een naburig machtiger rijk. 



Zulk een neutrale vorst bepraat de zaak dan eerst geheel ondershands met 



