HOOFDSTUK XVII 



BESTUUR EN RECHTSPRAAK. 



§ I. Bestuur. 



In hoofdstak VII is ons bij de behandeling van de inwendige samenstel- 

 ling der rijkjes reeds gebleken, hoe het hoogere bestuur, dat der hoofd- en klein- 

 radja's, is samengesteld. 



Wij zagen daaruit dat de hoofdvorst in een rijkje weinig meer is dan een 

 ornament; hij is er wel is waar de hoogste persoonlijkheid, doch hij treedt niet 

 actief op, hij slaapt, eet en drinkt slechts, is dus volmaakt passief. 



In sommige rijkjes staat onder hem een vrij groot aantal klein-radja's 

 (b v. in Fialaran), in andere enkele of geene meer. 



Daar waar wel zulke autoriteiten onder hem staan, wordt hij als de moe- 

 der van het gezin beschouwd, wordt de voornaamste der klein- radja's die voor 

 en namens den hoofdvorst werkt en handelt, als de vader en worden de andere 

 klein-radja's als de kinderen van het gezin aangemerkt. 



Ook in de niet of weinig samengestelde landschappen staat een handelend 

 persoon naast, of liever beneden den passieven hoofd-vorst, zooals we dat b. v. 

 voor Lidak reeds constateerden. 



Beneden de radja's staan als bestuurshoofden de hoofd-toemoekoens, daar 

 beneden de toemoekoens en eindelijk krijgt men als laagste categorie de matas 

 of dorpshoofden. 



De toemoekoens, datoe foekoen genoemd, staan aan het hoofd der foekoens. 

 Een foekoen bestaat uit eenige dorpen en gehuchten met het bij behoorend gebied. 



Oorspronkelijk vormden de bewoners van een foekoen één familie ; dit is, 

 wanneer men het woord familie in den ruimeren zin neemt, nog vrij zuiver het 

 geval; de bewoners van één foekoen zijn in 't algemeen nog thans van ééne 

 origine. 



De datoe foekoen is dus eigenlijk een familiehoofd. Onder hem staan de 

 dorpshoofden of matas, die te zamen met de oudsten van hun dorpen de dorps 

 aangelegenheden behandelen. 



Tu8schen den radja en zijn toemoekoens staan de hoofdtoemoekoens, ge- 

 woonlijk datoe ferikatoeas geheeten. Hun gezag strekt zich over twee of meer 

 foekoens uit. Ze zijn de onmiddelijke chefs der datoe foekoen, de directe onder- 

 geschikten van de radja's. 



De hoofdtoemoekoens behooren veelal tot familiën, die zijtakken vormen 

 van de familie, waartoe hun radja-, de toemoekoens tot zulke, die zijtakken 

 vormen van de familie, waartoe hun hoofdtoemoekoen behoort. 



