133 



Inplaats van een geitepoot zal men er b. v. een stuk van een karbouwe- 

 staart aanhangen, wanneer de boete een karbouw zal zijn, terwijl, indien men met 

 een geldboete dreigt, er rond geknipte stukjes van een blad aan worden ge- 

 hangen, wier grootte en aantal de muntsoort en het aantal munten aanwijst 

 waarmede de overtreder beboet zal worden. 



§ 3. Misdrijven en straffen. 



Op een gewonen moord of doodslag staat de straf van vergoeding aan de 

 familie van den verslagene en boete. Die vergoeding of bloedprijs wordt emma 

 oïn matan (van emma = mensch, oïn = gelaat en matan = oog) genoemd en bestaat 

 b.v. uit één slaaf en 2 sovereigns en 20 gulden. In plaats van een slaaf kan 

 men ook geld of andere zaken van waarde betalen. Met die betaling van een 

 slaaf heeft men de bedoeling om aan de familie van den verslagene voor dezen 

 iemand in ruil te geven, die hem bij den arbeid vervangen kan. 



Wanneer de moordenaar niet in staat is de boete, den bloedprijs en de 

 gerechtskosten te betalen en zijne familie daar ook geen kans toe ziet of dat niet 

 voor hem over heeft, kan deze zich van de zaak afmaken en de gevolgen uit- 

 sluitend voor rekening van den moordenaar brengen. Zij doet dit door onder 

 aanbieding in 't geheim, zonder dat de familie van den verslagene daar iets van 

 bemerkt, van een bedrag van b.v. 2 sovereign's en 20 gulden aan den radja, 

 dezen over te halen uitsluitend den moordenaar voor het gebeurde aansprakelijk te 

 stellen. Deze wordt dan ter doodgebracht, tenzij er zich liefhebbers opdoen, die 

 den bloedprijs enz voor hem betalen willen en die hem dan tot slaaf maken. 



Na de beslissing van den radja om de familie van den dader buiten spel 

 te laten, betaalt die familie openlijk een bedrag van 2 sovereigns en 20 gulden 

 of het dubbele ten behoeve van de rechters enz., en daarmede is ze van de zaak 

 af. Deze betaling heet teboknoeroe (van tebok = bord en moeroe = lepel). 



Wanneer het een familie van invloed geldt, wier leden de noodige bruta- 

 liteit en welsprekendheid bezitten, weten deze ook zonder de geheime betaling 

 den radja wel over te halen om hen van de aansprakelijkheid te ontslaan. 



Er zijn verschillende gevallen, waarin doodslag niet strafbaar is, zoo b. v. 

 als hij uit zelfverdediging of ter verdediging van anderen plaats heeft, wanneer 

 men een dief op heeterdaad betrapt en hem dan doodt, wanneer iemand zijn vrouw 

 op overspel betrapt en haar of haar medeplichtige of beiden doodt. 



Wanneer een medeminnaar, zijn beminde betrappende op samenleving met 

 een derde, dezen laatste doodt, dan wordt hij wel veroordeeld, doch moet die 

 beminde een deel, b.v de gerechtskosten, betalen. Die betaling noemt men hata- 

 man monoe metan, van hataman = binnen brengen, monoe — helder en metan = 

 zwart. 



Moordt op een radja gepleegd wordt gestraft met het ter dood brengen van 



