137 



Deze geiïchten bestaan uit: 



Ie. de waterproef, inonoe wé genaamd (van inonoe — vallen, duiken en 

 wé — water). 



2 e . de vuurproef, tanèh besi geheeten (van tar èh = ophouden en besi = 

 ijzer). 



3 e . de zwaardproef, hakoroek soerik genoemd (van bakoroek = trekken en 

 soerik — zwaard) en 



4e. de diere nproef of tési manoek (van tési — snijden en manoek = vo- 

 gel, kip). 



Stel nu dat iemand van een diefstal verdacht wordt, doch tegen hem geene 

 voldoende bewijzen gevonden zijn. De rechter kan hem dan b. v. aan de water- 

 proef onderwerpen. 



Daartoe wijst de verdachte, indien hijzelf niet optreden wil, iemand aan 

 die hem zal vertegenwoordigen en benoemt de rechter een tegenpartij. Dan be- 

 geven allen zich, vergezeld van een mak'déan en de noodige nieuwsgierigen, naar 

 een plaats waar eenigszins diep water staat; al te diep behoeft dit niet te wezen, 

 één meter is b. v. reeds voldoende. 



Daar aangekomen geeft de mak'déan van het geval kennis aan den water- 

 geest (wé nain), zoomede aan den aardgeest (rai-nain) en aan God (Nai Meromak) 

 en roept hij hunne hulp in den waren schuldige aan het licht te brengen. Hij offert 

 daarna aan den wé-nain door wat rijst te strooien en met een gouden plaat of 

 een sovereign langs den betrokken voho te strijken. Dan gaan de beide partijen 

 of zij die deze vertegenwoordigen te water en duiken onder. Om beter onder te 

 kunnen blijven nemen ze steenen op de schouders. 



De watergeest zorgt er nu voor dat, indien de verdachte persoon schuldig 

 is, deze of zijn vertegenwoordiger het eerst genoodzaakt wordt boven water te 

 komen om lucht te scheppen, terwijl, als bij onschuldig is, zijn tegenpartij daartoe het 

 eerst wordt gedwongen. 



Het bewijs van schuld of onschuld is daarmede volledig bewezen. 



Stel echter dat men door middel van de waterproef den dader wil ont- 

 dekken van een misdrijf, wanneer omtrent dezen in het geheel geene aanwijzingen 

 bestaan. Dan wordt eerst uitgemaakt of de dader binnen of buiten het landschap 

 moet gezocht worden. 



Daartoe wordt de waterproef op de bovenbeschreven wijze gehouden door 

 twee personen, van wie de één het buitenland, de andere het binnenland verte- 

 genwoordigt. 



Blijkt de dader in het buitenland te schuilen, dan laat men de zaak gewoon- 

 lijk rusten, blijkt hij in het land zelf te zitten, dan wordt door telkens voor iedere 

 partij een vertegenwoordiger te nemen uitgemaakt, of hij huist onder de slaven 

 van den vorst (de mënaik) of onder de foekoen-bewoners. In dat laatste geval 

 wordt dan nagegaan tot welke foekoen en daarna tot welk dorp de misda- 



